Cantique à notre frère soleil-6

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 1250

Het Zonnelied van Franciscus van Assisi. Roger Bissière (1886-1964), Catharijneconvent, Utrecht.

"Prijs en zegen mijn Heer,
en dank en dien Hem in grote nederigheid."

Cantique à notre frère soleil-5

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 1000

Het Zonnelied van Franciscus van Assisi. Roger Bissière (1886-1964), Catharijneconvent, Utrecht.

(links)
"Wees geprezen, mijn Heer, door onze zuster de lichamelijke dood,
die geen levend mens kan ontvluchten.
Wee hen die de doodzonde sterven."

(rechts)
"Gelukkig wie zij in uw allerheiligste wil bevindt,
want de tweede dood zal hun geen kwaad doen."

Cantique à notre frère soleil-4

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 1000

Het Zonnelied van Franciscus van Assisi. Roger Bissière (1886-1964), Catharijneconvent, Utrecht.

(links)
"Wees geprezen, mijn Heer, door broeder vuur
door wie Gij voor ons de nacht verlicht;
en hij is mooi en vrolijk, stoer en sterk."

(rechts)
"Wees geprezen, mijn Heer, door onze zuster moeder aarde,
die ons voedt en leidt, en allerlei vruchten voortbrengt,
bonte bloemen en planten."

Cantique à notre frère soleil-3

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 800

Het Zonnelied van Franciscus van Assisi. Roger Bissière (1886-1964), Catharijneconvent, Utrecht.

(links)
"Wees geprezen, mijn Heer, door broeder wind en door de lucht,
bewolkt of helder, en ieder jaargetijde
door wie Gij het leven van uw schepselen onderhoudt."

(rechts)
"Wees geprezen, mijn Heer, door zuster water
die heel nuttig is en nederig, kostbaar en kuis."

Cantique à notre frère soleil-2

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 800

Het Zonnelied van Franciscus van Assisi. Roger Bissière (1886-1964), Catharijneconvent, Utrecht.

(links)

"Wees geprezen, mijn Heer, door al uw schepselen, 

vooral door mijnheer broeder zon 

die de dag is en door wie Gij ons verlicht.

En hij is mooi en straalt in grote pracht;

Van U, allerhoogste, draagt hij het teken."

(rechts)

"Wees geprezen, mijn Heer, door zuster maan en de sterren.

Aan de hemel hebt Gij ze gevormd, helder en kostbaar en mooi."

Cantique à notre frère soleil-1

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 1000

In het Catharijneconvent in Utrecht is momenteel een expositie te zien over Franciscus van Assisi. Van de tentoongestelde werken is o.a. een serie te zien van Roger Bissière (1886-1964 ), een Frans kunstenaar uit de tweede generatie van het abstract schilderen, die in Frankrijk bekend staat als Ecole de Paris. In 1953-1954 schilderde hij deze serie werken over het Zonnelied van Franciscus van Assisi.

Links het titelblad. De tekst rechts op dit eerste schilderij luidt:

"Allerhoogste, almachtige goede Heer,

van U zijn de lof, de roem, de eer en alle zegen.

U alleen, allerhoogste, komen zij toe

en geen mens is waardig uw naam te noemen."

Zonnelied

Utrecht, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/30 sec; ISO 1600

In maart waren wij in het Catharijneconvent bij de tentoonstelling over Franciscus van Assisi. Ik moest daar tijdens dit zonovergoten weekend aan denken, omdat mij te binnen schoot dat Franciscus zo'n prachtig gedicht heeft geschreven over de schepping: het Zonnelied. De komende dagen zal ik aan de hand van een aantal schilderijen uit die tentoonstelling de tekst laten zien.

Preek voor de vogels

Utrecht, Catharijneconvent, maart 2016. 

Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/20 sec; ISO 1600

Dit is de vroegste afbeelding (ca. 1230-1240) van de zgn. "vogelpreek" van Fransicus. 

Thomas van Celano beschrijft hoe een groep vogels rustig blijft zitten wanneer Franciscus op hen toeloopt. Hij begroet de vogels, preekt tot hen en zegent hen. De waarschijnlijk legendarische vogelpreek symboliseert Franciscus' uitzonderlijke gave om met dieren te praten. Op deze miniatuur is Franciscus omringd door drie vogels. Hij maakt een zegenend gebaar. Links van hem staan Odilia, Lucia en Gertrudis en rechts drie anonieme martelaressen. De miniatuur komt uit een gebedenboek van een onbekende vrouw.

Bron: Catharijneconvent 2016.

Orde van Franciscus

Utrecht, Catherijneconvent, maart 2016. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/40 sec; ISO 1600

Franciscus (1181 - 1226) kreeg al vroeg heel veel navolgelingen. Hij was de stichter van de Franciscaner orde, die zich kenmerkte door strikte armoede. Franciscanen worden ook wel de minderbroeders genoemd.

Franciscus werd in 1228 heilig verklaard. De verering van Franciscus werd ook al heel snel vastgelegd in geschriften, waarbij het kenmerk was dat Franciscus één was met de natuur, ja zelfs kon praten met de dieren.

Franciscus van Assisi

Utrecht, Catharijneconvent, maart 2016. 

Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/12 sec; ISO 1600

Mocht u de komende tijd in de gelegenheid zijn, dan is de tentoonstelling over Fraciscus van Assisi in het Catharijneconvent in Utrecht beslist een aanrader. Het wordt boeiend ingesproken en uitgelegd door Henk van Os. De tentoonstelling is er nog tot 5 juni 2016.

Zon-dag

Op deze zondag in de Maand van de Spiritualiteit kan het geen kwaad om even stil te staan bij "Fransiscus van Assisi" (1182-1228) die in zijn "Zonnelied" niet alleen de zon, maar eigenlijk heel de schepping heeft bezongen:

"Allerhoogste, almachtige, goede Heer,
van U zijn de lof, de roem, de eer en alle zegen.
U alleen, Allerhoogste, komen zij toe
en geen mens is waardig uw naam te noemen.

Wees geprezen, mijn Heer met al Uw schepselen,
vooral door mijnheer broeder zon,
die de dag is en door wie Gij ons verlicht.
En hij is mooi en straalt met grote pracht;
van U, Allerhoogste, draagt hij het teken.

Wees geprezen, mijn Heer, door zuster maan en de sterren.
Aan de hemel hebt Gij ze gevormd, helder en kostbaar en mooi.
Wees geprezen, mijn Heer, door broeder wind
en door de lucht, bewolkt of helder, en ieder jaargetijde,
door wie Gij het leven van uw schepselen onderhoudt.

Wees geprezen, mijn Heer, door zuster water,
die heel nuttig is en nederig, kostbaar en kuis.
Wees geprezen, mijn Heer, door broeder vuur,
door wie Gij voor ons de nacht verlicht;
en hij is mooi en vrolijk, stoer en sterk.

Wees geprezen, mijn Heer, door onze zuster, moeder aarde,
die ons voedt en leidt,
en allerlei vruchten voortbrengt, bonte bloemen en planten.

Wees geprezen, mijn Heer, door wie omwille van uw liefde
vergiffenis schenken, en ziekte en verdrukking dragen.
Gelukkig wie dat dragen in vrede,
want door U, Allerhoogste, worden zij gekroond.

Wees geprezen, mijn Heer, door onze zuster de lichamelijke dood,
die geen levend mens kan ontvluchten.
Wee hen die in doodzonde sterven;
gelukkig wie zij in uw allerheiligste wil vindt,
want de tweede dood zal hun geen kwaad doen.

Prijs en zegen mijn Heer,
en dank en dien Hem in grote nederigheid. "

Franciscus van Assisi

"De datum van dierendag gaat terug op het overlijden van de heilige Franciscus van Assisi (4 oktober 1226). Op die dag herdenkt men van oudsher Sint-Franciscus. Hij bekommerde zich om het lot van zwervers en andere armen, maar ook van planten en dieren. Volgens de legende kon hij met dieren praten." (Wikipedia)

Eerlijk gezegd heb ik er niet zoveel mee, met dierendag bedoel ik. We hebben geen huisdieren, op een paar vissen na in de vijver.

Franciscus heeft voor mij een heel andere betekenis. Hij is "als navolger van Christus", een voorbeeld van liefde voor de schepping en de natuur, voor "goede zorg" voor elkaar en is met zijn onverwoestbaar optimisme een voorbeeld voor velen.

In 2007 verscheen het boek: "Wijsheid van Franciscus", samengesteld door Gerard Pieter Freeman en Erik van Kerkhoff, met voor elke dag een inspirerende tekst.

Aanbevolen!

(Ikoon: "Marja Benschop-Smit")