Spiegel

Soms zie je de werkelijkheid in een soort spiegel.

Wat je dan ziet hangt voor een deel af van de omstandigheden. Soms waait het. En als je dan in een vijver kijkt zie je allemaal rimpels die de werkelijkheid een beetje vervormen. Op andere momenten, als het windstil is, zie je ineens een haarscherp beeld.

Zo is het ook vaak in je eigen leven. Soms is het zo onrustig dat je nauwelijks een goed beeld hebt van jezelf. Maar als je eens een poosje stil bent en rustig kijkt en luistert dan zie je de dingen plotseling een stuk helderder.
Bij een bezoek aan een klooster is het net of je in een soort spiegel kijkt, bij windstil weer.

Ik moest de afgelopen dagen ook denken aan het gedichtje van Dag Hammerskjöld, oud-secretaris generaal van de VN (1953-1961), die tijdens een vredesmissie naar Congo bij een vliegtuigongeluk om het leven kwam:

Stilte is de taal van God

Het is ook de taal van het hart.
Hoe beter je luistert naar je innerlijke stem,
Des te beter hoor je wat er zich om je heen afspeelt.
Alleen wie kan luisteren
Heeft recht van spreken.

Quae sursum sunt sapite

Alleluia
Quae sursum sunt sapite

Dit is de tekst bij het beeld van Maria, in Orante-houding, op de muur van het "Sint Liobaklooster" in Egmond-Binnen.

Op de website staat na deze zin:
"Weet te genieten van wat van boven komt."

Ik kan het daar natuurlijk alleen maar van harte mee eens zijn.

Maar toen ik even ging opzoeken waar deze tekst vandaan komt, kwam ik bij Kolossenzen 3:2 uit, waar deze tekst letterlijk staat in het latijn: "quæ sursum sunt sapite", met als toevoeging: "non quæ super terram". Ofwel: "Richt u op wat boven is, niet op wat op aarde is." (Biblia.net: NBV/Vulgaatvertaling).
Ik geloof dat de zusters, of in ieder geval degene die de website heeft geschreven, er wel een erg vrije vertaling op na houden.
Maar nogmaals: Niets op tegen: "Weet te genieten van wat van boven komt."
Ik wens u een fijne dag!

Altaar

Een altaar neemt in de Rooms-Katholieke kerk een belangrijke plaats in. Het is de plaats waar de priester de eucharistie celebreert. Brood en wijn veranderen in het lichaam en bloed van Christus. Hij spreekt daarbij uit: "hoc est corpus meam". (Dit is mijn lichaam.)

In de Protestantse kerk is het "Avondmaal" slechts een symbool. Protestanten die de Rooms-Katholieke kerk in het verleden in een kwaad daglicht wilden stellen hebben de uitspraak van de priester later verbasterd tot: "hocus pocus".

Het altaar  is ook meestal de plaats waar de priester staat als hij de preek houdt. En daar kunnen sommige priesters zelf ook best luchtig over doen. In het "Sint Liobaklooster" kregen wij vorige week zondag een echte caranavalspreek te horen. Stel je voor, zei de priester, dat Jezus nu zelf eens bij het carnaval aanwezig was. Een beetje verscholen natuurlijk, naast een bisschop die dat zelf niet door had, en altijd al dacht dat hij het beter wist dan God.
En de apostelen deden mee in de optocht. Petrus voorop, met een wagen met een haan erop, Johannes had een wagen in de vorm van het eiland Patmos, etc. Wat een bont gezelschap zou dat geweest zijn.

Ik heb nog nooit meegemaakt dat een dominee na de zegen de gemeente nog groette met: "Alaaaaf". Voor deze priester was dat echter geen probleem.
De zusters konden het geloof ik wel waarderen. De strekking was natuurlijk serieus: je mag best eens uit de band springen, als je daarna je verantwoordelijkheid tegenover God en de medemens maar weer kent.

Lioba

De naam Lioba waar het "Sint Liobaklooster" in Egmond-Binnen naar is vernoemd, is een bijnaam, een troetelnaam.

De website van het klooster vermeldt daar over:

"De naam werd gegeven aan een nicht van Bonifatius (675-754), Thruthgeba, die het Christendom naar onze streken heeft gebracht.

Zij was opgevoed in een dubbelklooster (mannen en vrouwen) in Zuid Engeland. Alom was zij gekend door haar kennis van de Schrift, en zij had zo een lieflijk karakter dat de mensen haar spontaan de naam Lioba (lieflijke, goede) gaven. Bonifatius nodigde haar uit om de zorg voor de pas bekeerde jonge vrouwen op zich te nemen, die evenals de monniken, hun leven geheel en al aan God wilden wijden.

De vriendschap tussen Lioba en Bonifatius was zo innig, dat Bonifatius verlangde dat, als hij kwam te overlijden, zijn gebeente op een dag samen met het gebeente van Lioba begraven moest worden, opdat zij, verenigd in hun leven, ook samen uit de dood zouden verrijzen.  Hun beider relieken rusten in Fulda."
(Fulda is een plaats in Duitsland, ontstaan bij een in 744 in opdracht van Bonifatius gesticht Benedictijner klooster.)

Innerlijke kracht

De "Lioba School voor Vrede" op het terrein van het Benedictijner Sint Liobaklooster in Egmond-Binnen is een ontmoetingsplek voor jongeren. Het thema van de programma's die men biedt is, hoe je vanuit innerlijke kracht van betekenis kunt zijn en kunt bijdragen aan de groei van vrede.

Muziek is één van de bronnen van waaruit de school is ontstaan: Het Festival Sacred Music in New Delhi in India, een initiatief van de Dalai Lama nadat hij de Nobelprijs voor de Vrede had gekregen. De zusters kregen daarvoor volkomen onverwacht een uitnodiging en hebben daar, na lang aarzelen, in 2000 aan deelgenomen.
Maar als inspiratiebron wordt op de website ook verwezen naar "Gabriëlla's Song" uit de film "As it is in Heaven". Een werkelijk fantastisch lied uit een fantastiche film die ik al zeker 5 keer heb gezien, en elke keer ontroert de film mij weer.
Hier de link naar de song van Gabriëlla op YouTube: http://youtu.be/d_K9FEeHphs

De Gong

Voorafgaand en tijdens de  gebedsdiensten die gedurende de dag worden gehouden in het "Sint Liobaklooster" luidt men de klok die in het torentje hangt.

Alleen tijdens de "Sext", om 12.15 uur doet men het anders. Dan slaat men op de gong.

Ik ben dat nog niet eerder tegengekomen in een Westers kloosters. Het doet ook wat Oosters aan. Ik was ook verbaasd te zien dat iemand in een introductiefilmpje iets voorleest uit de Bhagavad Gita.
De zusters hebben dan ook wel wat met het Boeddhisme. Of, in ieder geval heeft de Lioba School voor Vrede dat. De School voor de Vrede is een spiritueel centrum dat op het terrein van het klooster is gevestigd, met name gericht op jongeren. De zusters hebben een aantal jaren geleden op uitnodiging van de Dalai Lama deelgenomen aan een Festival voor Sacred Music in New Delhi, waar zij het Hooglied hebben gezongen. Daaruit is o.a. de School voor de Vrede ontstaan. Het is een geestelijke weg tot vrede en een oproep tot allen voor een gezamenlijk gedeelde verantwoordelijkheid voor heel de wereld.
Zie hierover o.a. de "Nieuwsbrief 2003" van zuster Karin op de website.

In een gesprek vertelde één van de zusters dat zij zich heel open opstellen. Natuurlijk zijn zij overtuigd Christen, maar zij willen zich niet afzetten tegen andere overtuigingen. Dat leidt zo gauw tot (ver-)oordelen en dat draagt niet bij tot vrede tussen de mensen.

Sobere Kunst

In de "Congregatie van de Sosores Benedictinea Sanctae Lioba Egmundensis" zoals deze officieel heet neemt kunstzinnige arbeid een bijzondere plaats in.

In de visie die Hildegard Michaelis had op de mens en op het leven ging ze er van uit dat de wijze waarop de mens gestalte geeft aan de materie om hem heen, hij tegelijkertijd zichzelf vormt.

Religieuze kunst kreeg dan ook een belangrijke plaats in het "Sint Liobaklooster".

Het is niet zo dat elke zuster kunstenares is of zou moeten zijn. Men put inspiratie uit de liefde voor God, die de bron is van alle schoonheid. Als je door die Geest laat leiden schuilt er in iedereen een kunstenaar.

Kunst mag ook sober zijn. Dat pas helemaal bij de regel van Benedictus van waaruit de zusters leven.

Sint Liobaklooster

Het "Sint Liobaklooster" in Egmond-Binnen is een Benedictijner klooster waar 19 zusters wonen in de leeftijd van 30 tot 90 jaar en één broeder.

Het klooster is gesticht in 1935 door Hildegard Michaelis uit Erfurt. De zusters leven volgens de regels van Benedictus van eenvoud, nederigheid en gehoorzaamheid en houden zich voornamelijk bezig met kunstzinnige activiteiten als schilderen, weven, batikken en beeldhouwen.
Alles volgens een vaste dagorde waarin veel tijd is voor gebed en meditatie.

De kapel is altijd vrij open voor iedereen die even in stilte wil zijn.
Er is een gastenverblijf voor wie zich een poosje wil terugtrekken voor studie of meditatie. Er wordt veel gebruik van gemaakt. Door mee te doen in het dagritme van de gebedstijden leer je het leven in het klooster van dichtbij kennen. Automatisch projecteer je dat ook op jezelf. Een mooie gelegenheid aan het begin van de vastenperiode om even de tijd te nemen om na te denken over "de dingen des levens".

Vasten

Gisteren was het Aswoensdag, de eerste dag van de 40-daagse vastenperiode voorafgaand aan Pasen.

In sommige kringen wordt het ook de lijdenstijd genoemd, de tijd van inkeer, om na te denken over het lijden van Christus in relatie tot het lijden van de mensheid.

De veertigdagentijd herinnert aan het verhaal uit de bijbel waarin Jezus veertig dagen doorbracht in de woestijn, zonder eten en drinken. Door sober te leven kun je je beter voorbereiden op het Paasfeest, het feest van de ultieme vrijheid: de overwinning van het leven op de dood.

Dit is een foto van een gebrandschilderd raam in het Sint Liobaklooster in Egmond, waar ik het afgelopen weekend doorbracht. De zusters hebben er voor gekozen zich gedurende hun hele leven sober, devoot, met gebed en meditatie te richten op God.
Ik was onder de indruk van de rust die van hen uitgaat.  Ik vind dat iets in de vastentijd om over na te denken.