In de loop der jaren is er veel te doen geweest over deze sculptuur op één van de pilaren in de Librije die bekend is geworden als het "Plassende Vrouwtje".
Je vraagt je af wat Wilhelm de beldensnijder er toe heeft gebracht om dit tafereel op de pilaar aan te brengen, schuin boven de hoofden van Matheus (de evangelist) en Walburga (geleerde vrouw bedreven in de geneeskunst en patroonheilige van de kerk en van de stad).
Renaat Gaspar houdt het er op dat het een overspelige vrouw is die iets in gedachten had. Ik denk dan: misschien worstelt de kerk al eeuwen met een dubbele moraal.
Maar er is ook een verklaring dat het een afbeelding is van een barende vrouw en verwijst het naar de vruchtbare Hebreeuwse vrouwen in de tijd dat ze in ballingschap waren in Egypte.
Wie het weet mag het zeggen.
In de verklaring van de sculpturen op de pilaren in de Librije in Zutphen zou dit dus een "mannenbuste" moeten zijn en Samson voorstellen.
Maar er is ook een andere uitleg. Renaat Gaspar (Historische Vereniging Zutphen, 2013) beschrijft de figuur wat nauwkeuriger en dan valt op dat er vlechten zijn, gespierde armen, een harnas en een hoofddeksel in de vorm van een Perzische kroon.
Volgens die uitleg zou dit Alexander de Grote voorstellen die, onder verwijzing naar Daniel 7, een "visioen van Godswege" had gekregen. Dat verklaart dat hij hier deze bibliotheek tussen Petrus, Paulus en Johannes wel thuishoort.
In een interessant artikel van Renaat J.G.A.A. Gaspar "De pilaarvoorstellingen in de Librije te Zutphen" wordt daar een uitgebreide beschrijving van gegeven. (Historische Vereniging Zutphen, 2013).
Het zijn sculpturen die in 1563-1564 zijn aangebracht door "Wilhelm de beldensnijder". Uiteraard zijn er veel Bijbelse voorstellingen, maar ook zogenaamde "fratsen", een benaming van K. Meinsma in een proefschrift over de Librije in 1902 , die daarmee bedoelde: "koppen, bloemen en figuurtjes in zonderlinge houdingen.."
Op deze foto herken je onmiddellijk Petrus, rechts, aan de sleutel die hij in zijn hand heeft. De figuur links een zogenaamde 'vrouwenbuste''. Daar vlakbij is ook een "mannenbuste" te zien. Tezamen zouden zij Samson en Delila voorstellen.
In de Librije in de Walburgiskerk in Zutphen liggen niet alleen theologische werken, maar ook boeken over recht en politiek.
Dit is een pagina uit de zgn. Codex Justinianus, een rechtstekst uit de zesde eeuw van keizer Justinianus. Daaraan werd eeuwenlang gezag toegekend tot in de late Middeleeuwen. Maar in de loop van de tijd werden die teksten ook becommentarieerd en aangevuld, al naar gelang de streek waar die werd toegepast.
Op deze pagina is in de middelste kolommen de originele tekst te zien. In de kolommen links en rechts zijn commentaren verwerkt. Maar bovenin en tussen de regels door werden er ook commentaren bijgeschreven. In dit geval door de abt van het klooster in Zutphen.
Wikipedia: "De Librije is een van de weinige nog bestaande kettingbibliotheken die op hun oorspronkelijke plaats worden bewaard. Andere bekende kettingbibliotheken bevinden zich in het Italiaanse Cesena en in het Engelse Hereford. De collectie in Zutphen bestaat ongeveer uit 750 boeken, waarvan meerdere vastgeketend liggen op eeuwenoude lectrijnen.
De bibliotheek bevat een collectie van incunabelen, boeken
die dateren uit de eerste periode van de boekdrukkunst, de tweede helft van de
vijftiende eeuw. Veel boeken zijn unica; het enig bekende exemplaar van een
bepaalde uitgave. Een belangrijk werk in de bibliotheek is een eerste druk van
het De revolutionibus orbium coelestium van Nicolaas Copernicus."
