Triniteit

Als ik de toelichting niet had gelezen zou ik denken dat dit een mooi stilleven is met drie witte kommetjes. Maar Henk Helmantel is een spiritueel mens. Er zit dus meer achter. De titel van het schilderij is: Ode aan de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. 

"Geloof is heel wezenlijk voor Helmantel. Hij ondertekent hier met de A en de O, de Alpha en de Omega, de eerste en laatste letter van het klassieke Griekse alfabet, die samen de almacht van God symboliseren. Ook meldt hij dat het is gemaakt 'in het jaar des Heren 2019'. De Chinese kommen representeren de Drie-eenheid, de veel bediscussieerde belijdenis dat God bestaat uit drie verschijningsvormen. Hij schildert de subtiel van elkaar verschillende kommen geheel gelijkwaardig aan elkaar."

Compositie

Ik heb altijd geleerd dat je in een compositie de horizon recht moet zetten. In landschappen levert dat meestal niet veel problemen op. Bij gebouwen is er ook meestal wel een horizontale lijn te ontdekken.

Maar in dit geval ligt dat anders. Het is geen landschap. De onderkant van het raam is horizontaal. En toch heb ik de indruk dat er iets scheef loopt. En dat heeft niet met de lijst of met de kijkrichting te maken. Helmantel heeft er bewust voor gekozen om de donkere bank onderin scheef te schilderen. En toch, of misschien moet ik wel zeggen, juist daardoor, is het een boeiende compositie om naar te kijken.

Stilleven

Naast kerkinterieurs staat Henk Helmantel bekend om zijn stillevens. "Goed schilderen begint met kijken." Dat leerde Henk Helmantel op de kunstacademie. Ook: "Door de oogharen kijken." Dat dwingt je om te focussen, in te zoomen en om keuzes te maken. Voorwerpen of bepaalde details weg te laten, zodat de compositie volstrekt logisch aanvoelt. Zijn de keuzes juist, dan is het eindresultaat een schijnbaar moeiteloos gemaakt schilderij waarbij je echt even stilstaat.

Kerkinterieur

Henk Helmantel staat natuurlijk bekend om zijn kerkinterieurs. Met fotografische precisie heeft hij talloze kerken geschilderd. In Assen is momenteel een prachtige overzichtstentoonstelling te zien van zijn werk. Indrukwekkend!

Dit hier is de Pieterskerk in Utrecht. "In de kerk maakte hij in 1980 een potloodschets. Thuis werkt hij dat uit, meestal in datzelfde jaar. In dit geval echter deed hij dat pas na 34 jaar. Met uiterste precisie alsof het een bouwtekening is. De talloze lijnen, van het plafond, boogjes boven de zandstenen zuilen en de graven in de vloer trekken je blik naar één punt, naar het licht."

Biertrap

 

Ook in klooster Ter Apel heb ik weer een trap gevonden. In dit geval de trap naar de bierkelder.

Overigens hangen in het klooster ook werken van Henk Helmantel, zoals hier door het trapgat heen, één van zijn kerkinterieurs is te zien.

Bovendien is in het klooster een groot deel van de  verzameling religieuze kunst van Helmantel permanent tentoongesteld.

Helmanteltrap

 

Ook Henk en Babs Helmantel houden kennelijk van trappen.

Hier heeft hij op een minutieuze manier de trap geschilderd van kasteel Ammersoyen.

Het is een favoriet van Babs Helmantel. Zij beschrijft het als: "gaan naar het licht", en dat heeft alles met hoop te maken, met altijd opnieuw kunnen beginnen.

Een echte Joke Smit

Het is natuurlijk heel bijzonder wat Henk Helmantel doet. Er zijn maar weinig mensen met zo'n gave.

Jopie Huisman uit Workum was er ook zo één. Die was meer een schilder van de dingen uit het gewone leven, maar met dezelfde precisie.

Overigens houdt hier mijn kennis van beroemde hedendaagse schilders op. Op één na.

Dit werk is van een bescheiden schilderes uit Almere, maar als ik er lang naar kijk, is het net of we een Helmantel in de kamer hebben hangen. Het is niet eens een "Glicée" (zie het Blog van gisteren).

Nee, dit is een echte Joke Smit.

Verboden te fotograferen

Deze foto mag niet. Maar ik permitteer me deze kleine zonde toch. Ik zal er in deze vastentijd extra boete voor doen.

Bij de ingang van de expositie van "Henk Helmantel" in Slot Zeist staat inderdaad een bord: Verboden te fotograferen.

En haal het niet in je hoofd om het toch te doen, want dan krijg je met deze suppoost te maken en ik verzeker u: dan ben je nog niet jarig. "De schilderijen kunnen er door worden beschadigd".

Ik begrijp dit soort dingen niet. Die schilderijen hangen de hele dag in het volle licht, met spots er op. En ik mag dan, zelfs niet zonder flits, niet één foto maken. Ik wordt daar wat opstandig van.

Maar het heeft natuuurlijk een andere reden. Beneden in de winkel zijn reproducties te koop, zogenaamde "Giclée's". Deze zijn gemaakt volgens een speciaal procedé waarbij de schilderijen eerst van 10 kanten zijn gefotografeerd. De digitale bestanden worden vervolgens samengevoegd en daarna geprint op hoogwaardig papier. Kosten: 250 euro per stuk. Voor dat bedrag krijg je er een lijst bij.

Ja, en als iedereen daar zomaar gaat fotograferen dan beschadig je natuurlijk de verkoop.

Dàt snap ik.

Verlangen

Bij het zien van dit soort plaatjes bekruipt mij het gevoel dat ik zo snel mogelijk afscheid wil nemen van de winter, de grillige maartdagen wil overslaan, en direct naar het voorjaar en de zomer wil.

Het lijkt er op dat we in ieder geval de sneeuw voorlopig kwijt zijn. De bollen komen al weer de grond uit en op de site "Oogwandeling" van Mirthe Duindam heb ik eind februari de eerste sneeuwklokjes en krokussen alweer gezien.

Het gaat de goede kant op.

Helmantel

Voor wie na het bekijken van de video van Henk Helmantel op Uitzending gemist, zie het Blogbericht van gisteren, de behoefte gevoelt naar zijn Atelier "De Weem" af te reizen komt beslist op een idyllisch plekje terecht.

Het is even een rit naar Westeremden in de kop van Groningen, maar dan krijgt u ook wat.

Ik adviseer u dat in de zomer te doen. U wordt dan zeer gastvrij ontvangen in de tuin door zijn vrouw of kinderen.

En als u het treft loopt de maestro zelf ook rond.

Licht op de Stilte

Wegens groot succes is de tentoonstelling van "Henk Helmantel" in Slot Zeist verlengd tot 5 april 2010.

"Helmantel, geboren in 1945 in Westeremden, is vooral bekend geworden als schilder van stillevens, maar hij schildert ook regelmatig interieurs van middeleeuwse kerken en kloosters.

Zijn werken geven licht op de stilte. Hij besteedt veel aandacht aan de abstracte waarde van zijn composities en de algehele sfeer waarin het licht een prominente rol speelt zonder te vervallen in dramatiek. Een zeer opvallende karakteristiek van zijn werk is de grote tastbaarheid van de geschilderde voorwerpen of vruchten en de ruimtewerking van de interieurs."

Deze zomer hebben wij zijn Atelier in Westeremden bezocht en dit was een mooie gelegenheid om zijn werk nog eens te bekijken.
In een theaterzaal van Slot Zeist wordt bovendien de video "Met niets begonnen" vertoond die vorig jaar door de EO over Henk Helmantel is gemaakt. Voor wie geen tijd heeft om naar Zeist af te reizen: Deze video is ook te zien op "Uitzending gemist". Dan hebt u gelijk een virtuele rondleiding door zijn Atelier annex Museum.

Afsluiting

Aan alles komt een einde. Ook aan deze vakantie.

't Was prachtig fotoweer op Texel. Foto's volgen later. Eerst nog even deze "Afsluiting".

Deze zomer waren we o.a. op bezoek bij "Henk Helmantel" in "Westeremden".

In het kerkje, de Andreaskerk, maakte ik deze foto van de deur naar de orgelgalerij.

Het zou ook zomaar één van de schilderijen van Henk Helmantel geweest kunnen zijn.