Gasthuis

Op bezoek bij een goede vriend kwam ik ineens in het St. Pieters en Bloklands Gasthuis in Amersfoort. Het oude gebouw dat dateert uit de Middeleeuwen heeft veel functies gehad. Sinds de grondige verbouwing in 2014 is het een modern verpleeghuis, met veel privacy voor de bewoners.

Groot-Spriel

Zoals ik op 23 oktober 2020 al schreef is een zorgondernemer momenteel bezig om op het landgoed Groot-Spriel in Putten zorgappartementen te realiseren voor dementerende ouderen.

Het landgoed is een rijksmonument, gebouwd in 1882 voor Wouter Blokhuis, een teruggekeerd administrateur uit Indië. De plek is prachtig, midden in de bossen, heerlijk rustig. Maar het ligt wel zo'n 4 km buiten de bebouwde kom. Of dat nu zo gunstig is voor de bewoners weet ik zo net nog niet. Ik zou wel wat reuring om me heen willen hebben op mijn oude dag.

MacZorg?

Door een groothoeklens te gebruiken komt Staverden natuurlijk nog indrukwekkender over dan het in werkelijkheid is. En dat mag ook best. Het is nu eenmaal een prachtig kasteel. 

In heb in november 2009 al eens gefantaseerd hoe mooi het zou zijn om daar zorgappartementen van te maken. (Zie mijn Blogbericht "MacZorg" van 9 november 2009" "MacStaverden nr.7" van 10 november 2009).  Ik reageerde daarmee op een suggestie van het Erasmus Centrum voor Development in de Zorg om franchising in de zorg te introduceren. Een soort van MacZorg dus. Ik zag mezelf al zitten in zo'n prachtig kasteeltje op mijn oude dag. Het is er niet van gekomen, ..tot nu toe. 

Maar misschien is er nog wel perspectief. Een zorgondernemer heeft momenteel het plan om op het landgoed "Groot-Spriel" in Putten zorgappartementen te maken voor dementerende ouderen. Wie weet...

Christophorus 65

Rügen, juni 2015.
Nikon D800; AF-S Nikkor 24-70 mm f/2.8 G ED IF; 55 mm; f/2.8; 1/80 sec; ISO 3200

Mijn digitale agenda herinnerde mij er gisteren aan dat het vandaag de stichtingsdag is van Camphill Gemeenschap Christophorus te Bosch en Duin. Een bijzondere verjaardag: Christophorus wordt vandaag 65 jaar.

Ik kan mij herinneren dat ik toen ik bij Christophorus kwam werken in 2002 ik te horen kreeg dat Christophorus het jaar na mijn komst 50 jaar zou worden. Dat zou niet gevierd worden omdat het niet zeker was of Christophorus dat wel zou halen. We hebben toen een commissie ingesteld en in 2013 bijna het hele jaar feest gevierd. Met een feestdag op 27 februari, mini-symposium, een feest voor de bewoners, ouderdag, een reünie,  etc. En last but not least een prachtig Jublileumboek van de hand van Ellen Gunster. Ik heb het er nog eens bij gepakt gisteren en er met genoegen in gebladerd.

Vandaag dus de 65e verjaardag. Vroeger heette dat de pensioengerechtigde leeftijd. Maar dat is allang niet meer. Bovendien, ik hoop dat Christophurus voorlopig niet met pensioen gaat. 

Ik wens alle bewoners en medewerker van deze mooie gemeenschap een mooie verjaardag toe. Het ga jullie goed!

Social System

Elk land heeft zo zijn eigen cultuur, zijn eigen sociale systeem en eigen zorgsysteem.

Wat ons opviel in veel plaatsen in Wales waar wij waren is dat er veel winkels zijn met een ideëel doel: de hartstichting, de nierstichting, het Rode Kruis, een hospicewinkel, etc. We kregen de indruk dat het meestal tweede-hands goederen zijn die er verkocht worden.  Waarschijnlijk allemaal door vrijwilligers. De opbrengst zal aan dat doel ten goede komen. Een mooie manier om een extra geldstroom te genereren voor dit soort instellingen.
Wij kennen dat in Nederland zo niet. Er zijn hier wel kringloopwinkels en zo. Bij ons in Putten heet dat "Overnodig". Deze neemt gebruikte goeden in en verkoopt die, waarna de opbrengst aan een goed doel wordt geschonken. Misschien komt dat uiteindelijk wel op hetzelfde neer, maar in Engeland en Wales gaat dat dus wat directer.
Ik weet niet welk systeem beter functioneert. 's Lands wijs, 's lands eer, zullen we maar zeggen.

Dolcel

Ik weet niet precies waarom, maar toen wij in het Museum in Gouda waren werd op de één of andere manier mijn aandacht getrokken door de richtingwijzers die aan de muur zijn bevestigd.

Vooral de combinatie rechtsonder vond ik nogal opvallend. In "één adem" worden genoemd: Regentenkamers, Kapel, Dolcel en Martelwerktuigen. Zou men dat in het museum bewust bij elkaar hebben gegroepeerd omdat dat met elkaar te maken heeft gehad? Als dat zo is dan mogen we ons toch wel diep schamen voor onze geschiedenis.
Of is het geen geschiedenis?

Voortbestaan

Toen ik bijna drie jaar geleden aan dit Blog begon, heb ik mij voorgenomen het hier vooral niet over zakelijke aangelegenheden te hebben.

Ik geloof dat ik me er redelijk aan heb gehouden, maar voor vandaag wil ik een uitzondering maken.
Gisteren is de zorginstelling voor jongeren en volwassenen met een verstandelijke beperking De Zonnehuizen in Zeist failliet verklaard. Dat doet pijn. Niet alleen voor de bewoners en hun ouders en familieleden, maar ook voor de medewerkers, die ik ken als toegewijde zorgverleners en oud-collega's.

Bernard Lievegoed, oprichter van de Zonnehuizen, bij wie ik in mijn studietijd aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam in de jaren zeventig nog colleges organisatiekunde heb gelopen, zou op zijn zachtst gezegd zijn wenkbrauwen hebben gefronst.
Toch heeft het hele proces dat zich de afgelopen jaren rond de Zonnehuizen afspeelde ook iets organisch. Lievegoed vergeleek in zijn organisatieleer de ontwikkeling van een organisatie met het leven van de mens, waarin zich ook verschillende stadia afspelen. Het is de kunst om in elke fase van de organisatie juist te handelen en de juiste medewerkers te vinden, maar je hoeft ook niet te wanhopen wanneer het eindigt. Er kan daarna ook weer iets moois uit voortkomen.

Ik vergelijk het maar met het leven van deze vlinder, die zichzelf transformeerde vanuit een vorig leven als rups en nu een prachtig schepsel is geworden.
Daarmee wil ik het hele gebeuren beslist niet onderschatten. De onzekerheid die het met zich mee brengt is een drama voor de bewoners en hun familie. En ook voor de medewerkers, die net voor de kerst te horen kregen dat hun salaris deze maand niet volledig betaald kon worden, is het een ramp. Ik wens hen veel sterkte.

Michel Gastkemper heeft op zijn Blog "Antroposofie in de pers" de afgelopen tijd nauwkeurig verslag gedaan van alle ontwikkelingen. Bedankt Michel! Ik las daar gisteren dat de curator en de interim-bestuurder er van uitgaan dat de zorg gecontinueerd kan worden. Gelukkig maar.
Ik hoop dat de toekomst er weer net zo mooi gaat uitzien als die van deze vlinder. Hij heeft transparante vleugels. Misschien is dat nog een tip die ik de opvolgers mee mag geven.

Vakantie

Vorige week was het vakantie op de afdeling Pluto.

Ik stel me zo voor dat al deze menen vroeger een respectabel bestaan leidden en met vakantie gingen met de caravan of met het vliegtuig naar een door hen zelf uitgekozen bestemming, het liefst naar een warm en ver oord.

Maar dat is over.
Tijdens de vakantiedagen gaan ze nu met busorganisatie "Vreugde Tours" uit Maasdijk een dagje naar Scheveningen.
Een harinkje op de boulevard, een wandelingetje over de pier, het is een hele onderneming.
Maar ze genieten ervan! En dat telt.

St. Petersgasthuis

Het "St. Petersgasthuis" aan de Rijnstraat in Arnhem is één van de oudste, nog bewaarde, panden in Arnhem..

Bij zijn overlijden in 1401 liet Johan Wolterszoon van Arnhem het pand, bij testament, na aan de stad om er een "hospitael ende een geestelijck huys voor die ermen ende die siecken te ontfangen en te vueden" in te vestigen. Dit ter ere van de Heilige Petrus.

"In 1401 vond, door de wijbisschop van Utrecht de inwijding van het Sint Peters Gasthuis plaats.
Was in het testament van Johan Wolterszoon van Arnhem bepaald dat het huis "eeuwelicke" een hospitaal moest blijven, al in de 16de eeuw was dit niet meer het geval. In 1524 werden de kelders onder de hospitaalkerk voor zes goudgeld per jaar verhuurd aan Hertog Karel van Gelre voor de opslag van wijn."

Het pand is in 1954-1955 gerestaureerd. Als ik het goed heb is er tegenwoordig een kledingzaak in gevestigd.
En de voormalige wijnkelder is te bezoeken en af te huren voor feesten en partijen.
Johan Wolters moest eens weten.

Domus Medica

Sinds een aantal jaren zijn heel veel organisaties op het gebied van de medische zorg in Nederland gehuisvest in de "Domus Medica" in de nieuwe kantoorwijk Papendorp in Utrecht.

Die innige samenwerking garandeert natuurlijk niet dat het hier in Nederland allemaal goed gaat of dat Amerikaanse toestanden hier niet ook kunnen voorkomen.

We hebben weliswaar geen miljoenen onverzekerden, maar er dreigen wel zo'n 10 ziekenhuizen failliet te gaan omdat ze te dure gebouwen hebben neergezet! Aldus een bericht in "De Volkskrant" van 22 maart j.l.

De Amerikanen schijnen hun nieuwe Zorgstelsel overigens voor een belangrijk deel gebaseerd te hebben op het Nederlandse systeem: iedereen verzekerd, concurrentie tussen aanbieders, en kostenbeheersing.

Ik begrijp dat niet. Ik dacht juist dat marktwerking uit Amerika was komen overwaaien. En die kostenbeheersing, daar moeten ze dan nog maar eens goed naar kijken.

Ik ga met je

Als het gaat om "Goede zorg" symboliseert dit beeldje precies wat daarmee wordt bedoeld.

Ik heb dit destijds in ontvangst mogen nemen toen ik werkzaam was bij "Camphill Gemeenschap Christophorus". Het was de spijker op zijn kop.

De titel is: "Ik ga met je"

Gemaakt door Annemarie Willemsen, Atelier "Hemel & Aarde", te Zutphen.

De kunst van het zorgen

Goede zorgverlening is net als een reis maken, waarbij je probeert samen de kern van iemands bestaan te ontdekken.

Die reis van geboorte tot graf (en daarna), wordt gesymboliseerd door dit beeld dat bij het cultureel centrum staat van "Camphill Gemeenschap Orion" in Rotterdam. Op de zuil staat de volgende tekst:

Een reis, een dag

Een reis, een jaar

Een reis, een leven

Een volgende reis, een afscheid

In Orion werd overigens in oktober het boek gepresenteerd: "De kunst van het zorgen". Over verbinding in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
Een studie naar antroposofische zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, door Karin Wuertz en Hans Reinders.

De "Digitale Verbreding" van de NVAZ vermeldt over dit boek:

"Als je mensen in het veld van de antroposofische zorg- en hulpverlening vraagt wat de kern is van hun werk, dan valt al snel het woord "verbinding". Uitgangspunt is de gedachte dat ieder mens de mogelijkheid heeft zichzelf te ontwikkelen. Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt dat zij in het bijzonder zijn aangewezen op de steun van anderen om aan deze opdracht gehoor te geven, een ander moet zich met hen willen verbinden.

De vele voorbeelden die in het boek De kunst van het zorgen worden beschreven laten zien dat individuele vermogens van cliënten tot ontwikkeling komen dankzij een heel persoonlijke verbinding in de zorgrelatie. Dat is de essentie van De kunst van het zorgen in antroposofische zin."

Goede Zorg

Ik heb mij de afgelopen dag wat laten meeslepen door de commerciële zorg. Ik wil daar niet negatief over doen, maar het is niet altijd een succes. "Evelien Tonkens" stelde terecht de vraag wat we daar dan van kunnen leren?

Ik had daarvoor een andere insteek moeten kiezen en daar was ook alle gelegenheid voor:
- 10 november was de "Dag van de mantelzorg", en
- 11 november was "Sint Maarten", over het verhaal van de ridder die de helft van zijn mantel aan een bedelaar gaf.

Wat we daarvan kunnen leren is dat zorg, ook de commeriële, nog een andere kant heeft, namelijk die van de onbaatzuchtigheid. Nog altijd ben ik zeer onder de indruk van het boek "Goede Zorg", onder redactie van Erik Baars, waarin drie eenvoudige uitgangspunten staan omschreven:

- Gelijkwaardigheid van zorgvrager en zorgaanbieder
- Dienstbaarheid jegens een medemens
- Tegenwoordigheid van geest. Je bewust zijn van wat een bepaalde persoon, zorgvrager, in een bepaalde situatie, op een bepaald moment, van je vraagt.

Bij elk zorginitiatief, commercieel of niet commercieel moet dit het vertrekpunt zijn voor iedereen die goede zorg wil verlenen, van hoog tot laag, van bestuurder tot zorgmedewerker.
Zo niet, dan zal elk initiatief op den duur mislukken.

Ons Clubhuis

In vervolg op het bericht "MacStaverden nr.7" van gisteren nog even dit:

"Kijk, hier, op nog geen 30 meter bij ons appartement vandaan, heb je ons "Clubhuis", zoals we als bewoners de Brasserie zijn gaan noemen.

Ik zit hier 's avonds vaak met vrinden, spelen een partijtje bridge en disussieren over van alles en nog wat.

Hier kunnen we ook gasten ontvangen. Kennelijk heeft iemand nu zijn kleinkinderen op bezoek want ik zie speelgoed liggen. Moet kunnen.
In de weekenden komen er ook wel eens wandelaars en fietsers langs. Dat vinden wij wel gezellig. Vroeger in onze eigen tuin zagen we nooit iemand. Je kunt zeggen dat dit eigenlijk ook een soort van integratie is, dus."

Vanavond is er voor de mensen uit de buurt een feestavond. Het mag niet te gek worden natuurlijk, maar het is tenslotte de 11e van de 11e. Eigenlijk hou ik niet van dat soort flauwekul, maar ik denk dat ik wel even ga kijken."

MacStaverden nr.7

Stel je voor:

"Hier wonen wij nu, MacStaverden nr. 7.

Je kunt ons appartement zo zien. Het is bij die twee ramen op de tweede verdieping aan de rechterkant. Ik heb de gordijnen al open gedaan. Ik ben vanmorgen vroeg opgestaan omdat ik even wilde gaan wandelen.

De anderen slapen zeker uit vandaag want zij hebben de gordijnen nog dicht.

Wij wonen hier nu bijna een jaar in dit prachtige kasteel dat is omgebouwd tot woon-zorgcentrum. Het heeft jaren leeg gestaan maar nu zijn er 7 appartementen, voor mensen die niet meer helemaal alleen kunnen wonen. We hebben ons huis verkocht en met dat geld konden we ons hier prima inkopen.

Er is hier permanent een zorgmedewerker aanwezig op wie wij een beroep kunnen doen. Als het nodig is komt de dokter aan huis.

Er is een gezamenlijke eetkamer, maar als we willen kunnen we ook op onze kamer eten.

Het eten is overigens prima. Het wordt geleverd door een cateringbedrijf. Dat zal wel iets duurder zijn, maar dat hebben we er graag voor over.

Ik zag er eerst wel erg tegenop. Ik was een prachtige tuin gewend en woon nu op een verdieping. Maar dat went snel. Er is een lift en dat is voor mijn vrouw die wat moeilijk ter been is wel prettig. Op nummer twee woont zelfs iemand met een rolstoel.

We kunnen heerlijk wandelen over het landgoed dat wordt onderhouden door een aantal medewerkers van een soort zorgboerderij uit de buurt. Daar hoeven we zelf niets aan te doen!

Als we visite willen ontvangen kan dat ook. Er is even verder op het landgoed een prachtige gelegenheid, een Brasserie, waar we de kinderen en kleinkinderen kunnen ontvangen en waar we zelfs met hen kunnen dineren. Ik zal dat morgen laten zien.

Ja, het bevalt ons prima hier. Goed idee, die MacZorg-keten in Nederland."

MacZorg

Het Erasmus Centrum voor Management Development in de Zorg "CMDz" organiseerde vrijdag 6 november voor de 15e keer de themadag "Bij de tijd".
Thema's waren dit jaar: "Franchise in de Zorg", ingeleid door MBA-graduates Corina Coender en Raymon Meijer, en: "De coöperatie als organisatievorm", ingeleid door prof. Gert van Dijk, hoogleraar aan Nyenrode, en Michel van Schaik, directeur Publieke Sector Rabo-Nederland.

Deze twee thema's zouden wel eens een heel belangrijke rol kunnen gaan spelen in de vernieuwing van de zorg de komende jaren.
Ik heb op een andere plek al eens eerder een lans gebroken voor de coöperatieve vereniging, vooral in die situaties waar veel kleine, bijvoorbeeld antroposofische, aanbieders elkaar nodig hebben om hun visie gezamenlijk uit te dragen. Dat vraagt echter om de bereidheid om een stuk van de eigen autonomie af te staan. Daar moet de tijd rijp voor zijn.

"Franchising" is een andere optie, waarbij vanuit grootschalig ondernemen de zorg kleinschalig wordt aangeboden. Op deze manier kan een keten van aanbieders ontstaan, zoals ook in het bedrijfsleven vaak voorkomt.
De verantwoordelijkheid voor de zorg ligt dicht bij de cliënt en het risico ligt bij individuele ondernemers, die de zorg op een efficiënte manier en op een aantrekkelijke locatie aanbieden.
Ik kan mij daar best iets bij voorstellen: een keten van woon-zorgvoorzieningen, en als het dan toch commercieel moet, dan wel graag op een mooie locatie. Bijvoorbeeld op één van die vele landgoederen in Nederland zoals hier bij kasteel "Staverden", waar je alle ruimte hebt, waar het in elk jaargetijde weer anders is en waar je heerlijk kunt wandelen. Een droomplek.

Stichting Philadelphia heeft zich aan dit concept vertild, maar op zich was die gedachte zo gek nog niet. "Evelien Tonkens" stelde in de Volkskrant van 25 februari 2009 daarom terecht de vraag: wat kunnen we ervan leren?