Lake District 2016

Lake District 2016
Posts tonen met het label Erasmus. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Erasmus. Alle posts tonen

dinsdag 5 juli 2022

D.Erasmus


En natuurlijk staan in de Librije ook werken van Desiderius Erasmus Roterodami. Als ik het goed heb geeft de tekst aan: In Novum Testamentum Annotationes. Oftewel, commentaren op het Nieuwe Testament, gepubliceerd in 1527. Waarschijnlijk staan er ook annotaties in van Maarten Luther(1483-1546)! Helaas mocht ik er niet even in bladeren.

Ik ben benieuwd of de Tractatus Theologico Politicus uit 1670 van Spinoza er ook te vinden is, zoals destijds ook in de Armagh Robinson Library in Noord-Ierland het geval was. (Zie Blogbericht van 30-06-2017). Ik kon er geen antwoord op krijgen, maar het zou me niet verbazen.

vrijdag 23 oktober 2020

MacZorg?


Door een groothoeklens te gebruiken komt Staverden natuurlijk nog indrukwekkender over dan het in werkelijkheid is. En dat mag ook best. Het is nu eenmaal een prachtig kasteel. 

In heb in november 2009 al eens gefantaseerd hoe mooi het zou zijn om daar zorgappartementen van te maken. (Zie mijn Blogbericht "MacZorg" van 9 november 2009" "MacStaverden nr.7" van 10 november 2009).  Ik reageerde daarmee op een suggestie van het Erasmus Centrum voor Development in de Zorg om franchising in de zorg te introduceren. Een soort van MacZorg dus. Ik zag mezelf al zitten in zo'n prachtig kasteeltje op mijn oude dag. Het is er niet van gekomen, ..tot nu toe. 
Maar misschien is er nog wel perspectief. Een zorgondernemer heeft momenteel het plan om op het landgoed "Groot-Spriel" in Putten zorgappartementen te maken voor dementerende ouderen. Wie weet...

vrijdag 30 juni 2017

Armagh Robinson Library

Armagh, juni 2017. 
Sony Cybershot DSC-RX100 III; Zeiss Vario-Sonnar 8.8-27.7 mm 
f/1.8-2.8; 9 mm; f/2.8; 1/50 sec; ISO 800

Tegen mijn gewoonte in plaats in vandaag een aantal foto's. Wandelend van de protestantse Saint Patrick Cathedral in Armagh naar de katholieke Saint Patrick Cathedral kwamen wij langs de Armagh Robinson Library, waarvan verteld wordt dat dat een bijzonderheid is. Gesticht door aartsbisschop Richard Robinson (1765-1794).

Na aangebeld te hebben werden wij vriendelijk welkom geheten door een bibliothecaresse die ons uitleg gaf over wat er zoal te vinden is. Als wij iets wilde zien moesten we dat even melden want dan waren er speciale handschoenen beschikbaar.

Even later kwam er een deftige man met een boordje op ons af om ons met een handdruk verwelkomen. Hij bleek de Very Revd Gregory Dunstan te zijn, de "Keeper" van de bibliotheek. Hij was geïnteresseerd in onze bedoelingen en toen wij hem vertelden dat het ons was opgevallen dat er twee kathedralen ware met daartussen deze bijzondere bibliotheek, merkte hij geamuseerd op dat hier binnen Europa aanwezig was. Er zijn allerlei boeken te vinden uit de geschiedenis van Engeland, Ierland maar ook van de Oude Grieken, Romeinen en van grootheden van de kerkelijke geschiedenis en filosofie van de laatste eeuwen. Oude boeken die hier konden worden ingezien en geraadpleegd.

Armagh, juni 2017. 
Sony Cybershot DSC-RX100 III; Zeiss Vario-Sonnar 8.8-27.7 mm 
f/1.8-2.8; 9 mm; f/4; 1/250 sec; ISO 800

Op zijn vraag of wij wellicht in bepaalde boeken interesse hadden, deed ik een voorzichtige poging door de naam van Erasmus te noemen. Een groot Nederlands geleerde uit het begin van de 16e eeuw.
Jawel, was het antwoord, die moet hier ergens staan. En zowaar, op nog geen twee meter van ons vandaan haalde hij plotseling een origineel exemplaar van de beroemde Bijbelvertaling van Erasmus uit de kast. Een zeer bijzonder boek waarin Erasmus de Bijbel in zowel Grieks als Latijn naast elkaar heeft laten afdrukken om aan te tonen dat de toenmalige Vulgaat die door de Rooms Katholieke kerk werd gebruikt veel fouten bevatte. Een boek uit 1516! Zomaar daar in de kast.

Armagh, juni 2017. 
Sony Cybershot DSC-RX100 III; Zeiss Vario-Sonnar 8.8-27.7 mm 
f/1.8-2.8; 9 mm; f/2.8; 1/30 sec; ISO 800
Vervolgens waagde ik het om hem te vagen of er misschien ook boeken van Spinoza aanwezig waren, onze andere grote Nederlandse geleerde met internationale faam. Dat leek me bijzonder omdat de werken Spinoza in zijn tijd door de RK-kerk op de lijst van verboden boeken waren geplaatst. Maar zowaar! De Revd spoedde zich naar de eerste verdieping en kwam na enkele tellen terug met een origineel exemplaar van het Tractatus Theologico Politicus uit 1670. In dit tractaat gaf Spinoza een analyse van de Bijbel die leidde tot zijn pleidooien voor godsdienstvrijheid en tolerantie. Het was weliswaar niet de beroemde Ethica van Spinoza, zo erkende hij, maar de Revd was uitermate trots dat hij dit boek kon laten zien.

Armagh, juni 2017. 
Sony Cybershot DSC-RX100 III; Zeiss Vario-Sonnar 8.8-27.7 mm 
f/1.8-2.8; 9 mm; f/4; 1/125 sec; ISO 800

Hij wist zelfs te vertellen dat dit een anonyme uitgave was van een uitgever uit Hamburg, want met pen was in het boek aangegeven dat dit een boek was "a  Benedicto de Spinoza". Ik stond perplex!

Als ik had gewild had ik dit boek daar aan tafel mogen lezen, maar, als ik dat al had gekund, daar was ik niet voor gekomen.
Wij namen afscheid, de Revd moest weer verder met zijn werk. We hebben nog wat rondgesnuffeld, wat fotootjes gemaakt en zijn verwonderd verder gegaan.

donderdag 25 april 2013

Jeruzalemkapel


Het beeld van Erasmus in het Willem Vroessenpark, dat ik gisteren liet zien, was bedoeld voor het Erasmus Huis in Jakarta. Maar na het uitroepen van de staat Indonesië werd het teruggestuurd naar Nederland. Het werd eind jaren '60 geschonken aan een museum in Paramaribo, werd daar weer gestolen en belandde uiteindelijk als vogelverschrikker in de rijstvelden.

Daar werd het teruggevonden en naar Gouda gebracht. Hij staat nu weliswaar met zijn rug naar de kerk, maar hij kijkt uit op de "Jeruzalemkapel", de bibliotheek en het beeld van zijn goede vriend, de drukker Gerart Leeu.

Er zijn van de buitenkant van de Jeruzalemkapel voldoende foto's te zien op internet. De "Moeder van Erasmus" had er voor ons na onze Erasmuswandeling speciaal een middeleeuwse maaltijd aangericht, hetgeen ons de gelegenheid gaf de kapel in alle rust ook van binnen te bekijken.
De kapel wordt nu o.a. gebruikt voor feesten en recepties. Van het laatste evenement is vermoedelijk deze ballon overgebleven die voor mij deze foto helemaal af maakt. Zonder "Der Rote Punkt" zou de foto namelijk te saai zijn geweest om te laten zien. Zie ook mijn bericht van "10 januari 2010".

woensdag 24 april 2013

Desiderius Erasmus


Hier staat hij dan, in de tuin van de Sint-Janskerk in Gouda: "Desiderius Erasmus" (±1466-1536).

Het beeld van de kunstenaar Hildo Krop heeft op een aantal plekken gestaan in Gouda, o.a. in het Gouds Museum, maar uiteindelijk heeft hij hier een voorlopig definitieve bestemming gekregen.
Ik zeg bewust "voorlopig", want ook over deze plaats zijn er weer discussies. Hij staat namelijk met zijn rug naar de kerk.

Nu was Erasmus uiterst kritisch over de geestelijkheid. Zijn "Lof der Zotheid" is één grote satire op allerlei misstanden in de kerk, waarbij hij "Zotheid" allerlei dingen laat zeggen die hij zelf van de kerk eigenlijk niet mocht zeggen.
Maar Erasmus heeft de kerk nooit de rug toegekeerd. Hij bleef een gelovig mens al vond hij naastenliefde belangrijker dan dogmatisme, en stelde hij het gezond verstand boven de spitsvondigheden van de kerkelijke geleerden.
Ik kan daar heel ver in meegaan.

donderdag 18 april 2013

Verdieping


Het kost even wat tijd om me verder te verdiepen in het gedachtegoed van Erasmus. En eerlijk gezegd heb ik die tijd nu even niet.

Ik kan natuurlijk wel zeggen dat hij humanist is en dat hij zijn leven lang een pleidooi heeft gehouden voor verdraagzaamheid en dat hij een groot belang hechtte aan goed onderwijs voor kinderen (omdat hij dat zelf waarschijnlijk in die tijd niet heeft genoten, of zag dat het tekort schoot), maar dan doe ik hem tekort.

Ik hou het voor dit moment daarom maar even bij een foto van een letterlijke verdieping, namelijk die in het gebouw Arti Legi in Gouda. Dit is tenslotte een Fotoblog. Ook mooi, toch?

woensdag 17 april 2013

Arti Legi


Het parochiegebouw in Gouda waar Erasmus rond 1470 op school heeft gezeten stond aan de Markt. Op dezelfde plek staat sinds 1855 een ander gebouw, met op de gevel de naam: "Arti Legi. De Latinisten onder u zullen hierin de begrippen "kunst" en "recht" herkennen. Daar is een verklaring voor. Vroeger was er de stadstekenschool in gevestigd èn het kantongerecht. Later is het een VVV-gebouw geweest.

In 2012 is het gebouw volledig gerenoveerd en is het een multifunctionele plek geworden voor "galeriegebruik, tentoonstellingen en exposities, recepties, ontvangsten, gelegenheidsdiners, lezingen en workshops."

Zo heb ik daar op 4 april j.l. de "Lof der Zotheid-lezing" mogen aanhoren van Prof. dr. Hans Trapman, georganiseerd door het Erasmus Genootschap.

Het gebouw zelf is een kunstwerk op zich. Als u zich een de moeite wilt getroosten om op de volgende link te klikken: "Arti Legi Tour", dan krijgt u daar een 360-graden rondleiding door dit schitterende gebouw.

dinsdag 16 april 2013

Erasmus Genootschap Gouda


Toen Erasmus 5 jaar was keerde hij terug naar Gouda waar hij de eerste jaren leerling was aan de Parochieschool van de Sint-Janskerk.

De Gouwenaren zijn daar best trots op. Het "Erasmus Genootschap Gouda" is in 2005 opgericht om, zoals de flyer vermeldt: "de grote Erasmus, zijn gedachtegoed en zijn relatie met Gouda meer bekendheid te geven. Het benadrukt ook de periode waarin Erasmus in Gouda verbleef. Er wordt onderzoek gedaan, ook worden er lezingen en publicaties verzorgd. Ook de betekenis van Erasmus voor de moderne tijd is onderwerp van onderzoek."
Tot de activiteiten van het Genootschap behoren:
  • Erasmusnacht (27 oktober): Viering van de geboortedag van Erasmus met lezing en muziek.
  • Lezing der Zotheid (1 april): Zotteavond met Vrouwe Stultitia.
  • Ezelstocht (12 juli): Herdenking van de sterfdag van Erasmus met en rondleiding door de Sint-Janskerk, een fietstocht door Gouda en een pelgrimstocht naar het klooster bij Steyn en het kinderstoeltje van Erasmus.
  • Studiekring: Het Erasmus Genootschap bestudeert het leven van Erasmus.
  • Lezingen: Om onderzoekers en belangstellenden te informeren over de relatie tussen Erasmus en Gouda.
  • Jeugd en Educatie: Het Erasmus Genootschap biedt stageplaatsen aan leerlingen voor het vervullen van hun maatschappelijke stage.
Kortom, het Erasmus Genootschap doet er alles aan om belangstelling op te wekken voor Erasmus en het culturele erfgoed van de stad Gouda.

maandag 15 april 2013

De moeder van Erasmus


Op zoek naar de wortels van Erasmus in Rotterdam en Gouda kwamen wij in contact met "De moeder van Erasmus".
Carolyt Koops is lid van het "Erasmus Genootschap Gouda" en verzorgt incidenteel rondleidingen naar de "Sporen van Erasmus" in Gouda.

Toen Erasmus drie jaar was keerde zijn moeder terug naar Gouda. Twee jaar later kwam ook zijn vader terug uit Rome. Hij had gehoord dat Margaretha in het kraambed was overleden, dus de verrassing was groot.
Erasmus ging in Gouda naar de Parochieschool en later naar de Latijnse school in Deventer, waar hij Grieks en Latijn leerde en in aanraking kwam met het Humanisme.

Nadat zijn vader en moeder beide aan de pest waren overleden is hij onder druk van zijn voogden ingetreden in het klooster Steyn in Gouda. In 1492 is hij tot priester gewijd. Hij heeft zijn hele leven een hekel gehad aan de strenge regels van het klooster en was wars van het uiterlijk (machts-) vertoon van het kerk.
Na zijn priesterwijding kreeg hij de gelegenheid om in Parijs theologie te gaan studeren en zo kwam hij in contact met andere grote denkers, o.a. Thomas Moore in Engeland.

Hoewel Erasmus het meest bekend is geworden door zijn "Lof der Zotheid" schreef hij ook over opvoedkunde en onderwijs. Zijn meest populaire opvoedkundige werkje is: "De civitate morem puerilium" uit 1530, ofwel : "Goede manierlijcke seden. Hoe die Jonghere gaen, staen, eten, drincken, spreken, swijghen, ter tafelen dienen, ende die spijse ontghinnen sullen." Nog verkrijgbaar als: "Erasmus Code. De bakermat van de volmaakte gentleman".
Kostelijk ook, om een indruk te krijgen van de eetgewoonten uit die tijd, is: "Wittebrood in Rode Wijn. Leven en eten van Desiderius Erasmus", van Diana Dubois. We hebben het even ingezien. Werkelijk zeer de moeite waard!

PS. Omdat wij beide erg enthousiast waren over het boekje "Wittebrood.." hebben wij het inmiddels onafhankelijk van elkaar allebei gekocht, om elkaar cadeau te doen. Nu hebben we er dus twee. Iemand belangstelling? Kosten € 20,--

zondag 14 april 2013

Desiderius Erasmus


Laat ik niet vergeten te vertellen waarom wij in Rotterdam waren: We gingen als Filosofiedispuut Putten op zoek naar de wortels van Erasmus.

Hij is geboren als zoon van een pastoor uit Gouda en diens huishoudster Margaretha. Hij was al haar tweede zoon. Waarschijnlijk om verdere praatjes te voorkomen werd Margaretha naar haar nicht in Rotterdam gestuurd om daar te bevallen. Het is niet helemaal zeker wanneer dat was. Vermoedelijk 28 oktober 1466, maar het kan ook 1467 zijn geweest of zelfs 1469. De pastoor zelf ging op bedevaart naar Rome.
Erasmus zelf heeft zijn leven lang geworsteld met het feit dat hij een bastaard was. Met een mooi woord heette dat: defectus natalis. Het verhinderde hem ook lange tijd om een officiële functie in de kerk te vervullen. Pas rond zijn vijftigste (1517) werd Erasmus dankzij pauselijke dispensatie van de ernstige maatschappelijke gevolgen van zijn onwettige geboorte verlost.

Erasmus heeft drie jaar in Rotterdam gewoond en is toen vertrokken naar Gouda. Dat neemt overigens niet weg dat de Rotterdammers trots zijn op "hun"' Erasmus. Hij was tijdens zijn leven al zo'n groot en bekend geleerde dat hij al vrij snel na zijn dood in 1536 door de Rotterdammers werd geëerd met een standbeeld. In 1549 verscheen een houten beeld, in 1557 werd dat vervangen door een stenen beeld. Het standbeeld dat nu bij de Grote of Sint-Laurenskerk staat is van brons en is gemaakt door Hendrick de Keyser die dat in 1622 liet gieten. Het is het oudste bonzen standbeeld in Nederland.
Er zijn veel verhalen over het standbeeld. Mijn Rotterdamse schoonvader van 93 wist te vertellen dat Erasmus iedere dag om precies twaalf uur een blad van zijn boek omslaat. Je moet dan goed op de klok van de Laurens blijven letten. En als je daarna dan weer naar het boek kijkt, .. is het al gebeurd.

dinsdag 9 april 2013

Roots


Afgelopen zaterdag was ik weer even terug in Rotterdam. Deze keer in een gezelschap van een groepje amateur-filosofen uit Putten, om op zoek te gaan naar de wortels van "Desiderius Erasmus".

Hij zou daar geboren zijn op 28 oktober 1466, maar het kan ook 1467 of 1469 zijn geweest, als zoon van de pastoor uit Gouda en diens huishoudster. Dat op zich is al een heel boeiend gegeven.

Maar los daarvan gaat mijn hart ook altijd weer open als ik in Rotterdam kom. Ik ben er weliswaar niet geboren, maar ik heb er in mijn jeugd vanuit Vlaardingen en later tijdens mijn studie aan de Erasmus Universiteit heel wat voetstappen liggen. Terug naar de roots dus.

zondag 30 oktober 2011

Lof der Zotheid


De Reformatie is met Maarten Luther begonnen in 1517. Althans dat hebben wij zo geleerd.
Maar er was voordat Luther zijn stellingen aan de slotkapel timmerde wel meer onvrede over de opstelling en de macht van de Rooms-Katholieke kerk.

Eén van de geleerden uit die tijd die dat het scherpst verwoordde was Desiderius Erasmus in zijn Lof der Zotheid. Daarin stak hij de draak met de pracht en praal van de kerk en met de levenswijze van de geestelijkheid, die er maar op los leefde.

Hij had ook theologie gestudeerd, maar in zijn opvattingen koos Erasmus voor de vrijheid van de mens. Het was uiteindelijk Luther die protesteerde tegen de leer van de Rooms Katholieke kerk dat de mens gered kon worden door het kopen van aflaten. Dat kon volgens Luther alleen door de genade van God.
Er zijn echter nog altijd stemmen die beweren dat Erasmus eigenlijk de voorbereider is van de Reformatie.

donderdag 28 juli 2011

Lutherstube


Hier zou het dan plaatsgevonden moeten hebben: de vertaling in 1521 door Maarten Luther van Het Nieuwe Testament vanuit het Grieks in het Duits.

Luther gebruikte daarbij de Griekse vertaling die Erasmus tien jaar daarvoor al had gemaakt. Luther en Erasmus waren niet bepaald vrienden. Erasmus had met zijn Griekse vertaling weliswaar de basis gelegd voor zijn reformatie, maar Erasmus vond Luther veel te radicaal. Erasmus pleitte voor meer tolerantie. Een jaar eerder schreef Erasmus in een brief aan paus Leo X over Luther, die tot dan toe weinig geschreven had: "Luther, die ken ik niet".

Overigens is niets in deze ruimte authentiek, behalve het stuk ruggegraat van een walvis wat op de grond ligt en wat Luther gebruikt zou hebben als voetensteun.
Detail in de kamer is nog de inktvlek op de muur. Op een gegeven moment dacht Luther dat hij bespied werd door de duivel, die hij vervolgens met gooi met de inktpot wilde verdrijven. De vlek op de muur zou nog zichtbaar zijn. (??)