In 1842 verscheen in Dordrecht een boek van de hand van M.D. Teenstra met de titel: "De negerslaven in de kolonie Suriname en de uitbreiding van het Christendom onder de heidensche bevolking".
Ik ben daar op gestuit toen ik op zoek ging naar de herkomst van de Surinaamse Benschoppen waarover ik op 3 juni 2010 al eens een Blogbericht maakte toen ik ontdekte dat er een tak van zwarte Surinaamse personen is met dezelfde achternaam als ik heb.
De vroegste persoon die ik in de Slavenregisters heb kunnen vinden is Johanna, waarschijnlijk geboren rond 1802. Ze was afkomstig van de plantage Anna's Zorg en werd in 1834 met haar kinderen Mietje, Magdalena en Johannes vrijgekocht door Jacob Jacobs Benjamin voor 500 gulden. Waarom zij voor onze achternaam koos is vooralsnog onduidelijk. Nergens in de registers is er een aanwijzing voor te vinden.
Sindsdien ben ik wel gaan speuren in de archieven en kwam o.a. dit boek tegen, waarin M.D. Teenstra, een landbouwingenieur, op verzoek van de regering en de Hernhutters, later de Evangelische Broederschap, een onderzoek deed naar het leven op de plantages in Suriname. Doel was om geïnteresseerden voor te bereiden op de mogelijkheden om naar Suriname te gaan om daar een plantage te beginnen. Het leidde uiteindelijk tot het vertrek van heel veel 'boeroes' uit Nederland naar Suriname. Maar zijn conclusies en aanbevelingen zijn niet mals. Het leven op de plantages was zwaar. Slaven werden onderdrukt en mishandeld. Kansen om zending te bedrijven waren er zeker, maar zijn beeld van sommige Christelijke plantagehouders was ronduit vernietigend:
"Weet Gij wel hoe Christelijk zij hunnen slaven behandelen? Voorzeker neen! Anders zoudt gij uwe spaarpenningen niet aan hen toevertrouwen... Gelooft mij, als oor- en ooggetuige, gij kunt uwe geldelijke bijdragen beter en nuttiger besteden in de plaats, waar gij woonachtig zijt, dan dezelfde aan zulke ver verwijderde genootschappen te geven, althans, het lid worden van evengemelde maatschappijen is niet alleen doelloos, maar strekt slechts, om de zwelgzucht dier leden te ondersteunen, en geenszins om het lot der slaven te verbeteren, die ook door deze delfde leden zoo ongemeen hard behandeld worden, als zulks ten aanzien van meest alle zich aldaar bevindende Negerslaven het geval is...." etc. etc." Een ontluisterend boek.
Waarvan akte. Niet iets om trots te zijn dus. Het heeft uiteindelijk nog tot 1 juli 1863 geduurd voordat Nederland de slavernij officieel afschafte. Een zwarte bladzijde in onze geschiedenis.
