Expositie

Ik ben er eigenlijk helemaal nog niet aan toe gekomen om te melden dat er sinds december een aantal foto's van mij hangen in het gebouw van de CBB in Ermelo.

In het gebouw van de Blindenbibliotheek werken zo'n 15 mensen, met en zonder visuele beperking en er zijn bij elkaar zo'n 200 vrijwilligers die er regelmatig komen om een boek, een krant of een tijdschrift "in te lezen".
Dat wordt in speciale studio's op een CD-Rom opgenomen zodat mensen met een visuele beperking dat thuis op een Daisy-speler kunnen beluisteren.

De CBB heeft een actief expositiebeleid en tot eind juni van dit jaar zijn er vier exposanten. Naast ondergetekende zijn dat Riekje Kuipers met zijdeschilderijen, Herma Weerstra met schilderijen en Henk Pothoven met beelden.
Er hangen 12 foto's, waaronder deze van het Vaticaans Museum in Rome.

Van maandag tot en met donderdag van 10.00 tot 16.00 uur  bent u van harte welkom om de kunstwerken te bekijken. Meer informatie vindt u op de "website" van de CBB.

Allerheiligen

Ik moet op deze dag nog weer even denken aan de kerkdeuren van de Sint Pieter in Rome waarvan ik op 8 mei 2010 ook een foto liet zien: "Esercito dei martiri".

Van "Petrus", die rond 64 de marteldood is gestorven tijdens de christenvervolgingen ten tijde van de Romeinse keizer Nero,wordt gezegd dat hij ondersteboven aan het kruis is gehangen, omdat hij niet op dezelfde manier als Jezus gekruisigd wilde worden.

De afbeelding links in het midden op deze foto laat dat zien.
(Klik om hem te vergroten)

Bijzonder is natuurlijk dat deze Petrus gezien wordt als de stichter van de Katholieke kerk in Rome. Na zijn dood hebben de christenen stand gehouden, ondanks vele vervolgingen. Nadat keizer Constantijn rond 300 het christendom tot staatsgodsdienst uitriep werd het voor hen wat gemakkelijker, maar ook daarna zijn er door de eeuwen heen, op allerlei plaatsen velen door het geloof omgekomen.

Allemaal Martelaren en Heiligen.

Eerste Pinksterdag

"Handelingen 2":

Toen de dag van het Pinksterfeest aanbrak waren ze allen bij elkaar. Plotseling klonk er uit de hemel een geluid als van een hevige windvlaag, dat het huis waar ze zich bevonden geheel vulde.
Er verschenen aan hen een soort vlammen, die zich als vuurtongen verspreidden en zich op ieder van hen neerzetten, en allen werden vervuld van de heilige Geest en begonnen op luide toon te spreken in vreemde talen, zoals hun door de Geest werd ingegeven.
Verbijsterd en geheel van hun stuk gebracht vroegen ze aan elkaar: 'Wat heeft dit toch te betekenen?' Maar sommigen zeiden spottend: 'Ze zullen wel dronken zijn.'

Daarop trad Petrus naar voren, samen met de elf andere apostelen, verhief zijn stem en sprak de menigte toe: 'U, Joden en inwoners van Jeruzalem, luister naar mijn woorden en neem ze ter harte. Deze mensen zijn niet dronken, zoals u denkt; het is immers pas het derde uur na zonsopgang.'

Degenen die zijn woorden aanvaardden, lieten zich dopen; op die dag breidde het aantal leerlingen zich uit met ongeveer drieduizend. Ze bleven trouw aan het onderricht van de apostelen, vormden met elkaar een gemeenschap, braken het brood en wijdden zich aan het gebed.

Met deze passage uit de Bijbel is eigenlijk de christelijke kerk geboren. En dat vieren we vandaag.
Zouden alle mensen dat weten die in de Sint Pieter in Rome langs het beroemde beeld van Petrus lopen en even zijn voeten aanraken?

Ik wens u fijne Pinksterdagen!

Rome by night

Rome by night.

Met uitzicht op één van de vele bruggen over de Tiber en op de achtergrond de St. Pieter biedt Rome by night een sfeervolle aanblik.

Veel gebouwen zijn 's avonds natuurlijk verlicht. Ook de Engelenburcht is een "plaatje".

Ik heb natuurlijk nog veel meer foto's genomen in Rome. Ik heb het nog niet gehad over de Campo dei Fiori, de Trevi Fontein, de Spaanse trappen, de Ponte Fabricio en het Capitool. Om maar te zwijgen over de Catacomben en het Forum Romanum. Misschien komt dat nog eens.

Voorlopig lijkt me dit een mooie afsluiting van deze serie over Rome.

Het wordt tijd voor iets anders.

Esercito dei martiri

Ik weet niet hoe het u vergaat bij het zien van deze foto, maar wij schrokken er behoorlijk van.

Aan prikkeldraad opgehangen mensen, als versiering op de deur van de St. Pieter in Rome.

Onze eerste reactie was: Moet dat nu? En nog wel op deze plaats?

Wat moet je daar nu mee?

Ik ben eens wat gaan surfen en kwam op de site van de "RK Kerk" de volgende verklaring tegen van het woord martelaar:

"Een martelaar is iemand die standvastig van zijn geloof heeft getuigd, en ter dood is gebracht." En even verder: "Al in de vroegste kerk ontstond de gewoonte om op de sterfplaats of het graf van een martelaar, het zogenoemde martyrion, te bidden of de christelijk eredienst te vieren."

Er staat nog veel meer op die site en het is beslist de moeite waard om dit te lezen.

In het licht van de geschiedenis is het dus niet zo gek dat dit op de deuren van de St. Pieter in het Vaticaan is gespijkerd. Door de eeuwen heen zijn de martelaren vereerd als heiligen. Er zijn kerken naar vernoemd en ze zijn verwerkt in lofgezangen. Zoals in dit:

Prager te Deum

U, God, loven wij; U, Heer, prijzen wij.
U, eeuwige Vader, eert de gehele aarde.
U roepen alle engelen, U roepen de hemelen en alle machten,
U roepen de cherubim en de serafim onophoudelijk toe:
Heilig, Heilig, Heilig de Heer, God Sabaoth.
Vol zijn hemelen en aarde van de luister uwer heerlijkheid.
U prijst het roemrijke koor der apostelen;
U verheerlijkt het lofwaardig getal der profeten;
U looft het schitterend leger der martelaren;
U belijdt de heilige Kerk over geheel het aardrijk:
De Vader van onmetelijke majesteit;
Uw aanbiddelijke, ware en enige Zoon,
Alsmede de Heilige Geest, de Vertrooster.

Uw ontferming kome over ons, o Heer,
gelijk wij op U hebben gehoopt;
Op U, Heer, heb ik gehoopt;

in eeuwigheid zal ik niet beschaamd worden.
"Petr Eben" (1927 - 2007)

Als het dus in dit lofgezang gaat over het "schitterend leger der martelaren" moet u aan deze foto denken.

Ik blijf het een bizar beeld vinden, zeker in vergelijking met al die mooie schilderijen en beelden die je in al die kerken in Rome ziet. Waarmee ik overigens niets kwaads wil zeggen over al die gelovigen die om geloofsredenen zijn omgekomen.

Via Appia Antica

"Handelingen 28: 11-15":

Paulus te Rome

"Na drie maanden nu zeilden wij uit met een schip uit Alexandrië, dat op het eiland overwinterd had, en de Dioskuren als kenteken voerde. En te Syracuse aangekomen, bleven wij daar drie dagen, vanwaar wij, na langs het eiland te zijn gevaren, te Regium aankwamen; en toen na één dag de wind zuid werd, kwamen wij reeds de tweede te Puteoli aan. Hier vonden wij broeders en wij werden uitgenodigd zeven dagen bij hen te blijven.

En zo gingen wij naar Rome. En vandaar kwamen de broeders, die van onze aangelegenheden gehoord hadden, ons tot Forum Appii en Tres Tabernae tegemoet, en toen Paulus hen zag, dankte hij God en greep moed."

Dat moet dus ongeveer op deze plaats zijn geweest. Op deze "geplaveide" weg, waar de karrensporen uit het begin van onze jaartelling nog zichtbaar zijn.

Mozaïeken

Als je in de kerken in Rome rondloopt heb je de neiging om naar boven te kijken naar de prachtige plafondschilderingen en om je heen naar de vele fraaie beelden.

Maar als je naar beneden kijkt dan ze je ook heel wat moois. Dit is de vloer van de "San Giovanni in Laterano", de eerste christelijke basiliek van Rome. De kerk is gesticht door Constantijn de Grote in 313 en is meerdere malen verwoest is.
Het was de residentie van de eerste Pausen.

In de kerk staan een aantal levensgrote beelden van de apostelen, maar de kerk is vooral beroemd vanwege zijn fraaie mozaïekversieringen.

Feest

Op de "Piazza Navona", met hier de Fontana del Moro, is het altijd feest.

Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat is er wat te beleven, zijn er kunstenaars aan het werk, wordt er gezongen, kun je op een terrasje zitten en slenteren er mensen rond om gewoon wat rond te kijken.

Vroeger was dit het stadion van Domitianus. Het had een arena die groter was dan die van het Colosseum en werd vooral gebruikt voor festivals en sportieve evenementen.

In de 15e eeuw heeft men het geplaveid en is het een openbaar ontmoetingsplein geworden, met drie prachtige fonteinen.

Dodenherdenking

Het is gebruikelijk om op 4 mei om 20.00 uur stil te staan bij de overledenen van de Tweede Wereldoorlog.

Vaak worden de laatste jaren ook de mensen herdacht die op andere momenten en op andere plaatsen op een zinloze manier het leven hebben gelaten.

Wat dacht u hiervan?

Het "Colosseum" in Rome. De term "Gladiator" klinkt heroïsch, maar dit is ook de plek waar duizenden slaven, gevangenen en christenen zijn omgebracht als volksvermaak, ter ere van de keizer. Het moet er een bloederige toestand zijn geweest. Eén van de gidsen hoorden we vertellen dat de stank van bloed er soms dagen bleef hangen. Inhuldigingsfeesten konden soms maanden duren en kosten soms 2000 mensen en nog meer duizenden dieren het leven.

In het midden, onder de arena verbleven de wilde dieren en de slaven die met mechanische apparaten naar boven konden worden gehesen. Op de tribunes was plaats voor 50.000 bezoekers die genoten van dit zinloze geweld.

Een volksvermaak? Afschuwelijk!

Straatbeeld

De "Arco di Constantino", opgericht in 315 n.C. als eerbetoon aan keizer Constantijn de Grote die Rome van de tiran Maxentius bevrijdde.

Het bijzondere van deze boog is, zoals overigens met meer monumenten in Rome, dat deze is opgebouwd uit stukken van andere monumenten waardoor dit echt een lappendeken van geschiedenis is.

Maar het aardige van deze foto is eigenlijk dat er nog een ander monument te zien is, nl. de stenen van het wegdek. Deze stammen ook uit de eerste eeuwen van onze geschiedenis. Zo moet het straatbeeld er ongeveer hebben uitgezien: lekker hobbelig.

Het is maar goed dat ze toen nog geen fietsen hadden.

Santa Maria in Trastevere

Ik keer nog weer even terug naar Rome want er viel daar nog veel meer te ontdekken, zoals deze mozaïeken in absis van de Santa Maria in Trastevere.

De kerk stamt uit de 3e eeuw en was de eerste in Rome die aan Maria werd gewijd.

De huidige kerk is gebouwd door Innocentius II in de 12e eeuw en uit die tijd zijn ook deze mozaïeken. Het was de tijd dat de Mariaverering tot grote bloei kwam.

Het bijzondere ervan is dat hier voor het eerst Christus en Maria naast elkaar op de troon zitten.

Aan weerszijden van hen zijn heiligen uitgebeeld en helemaal links zit paus Innocentius zelf, die Christus een model van de kerk aanbiedt.

Via dei Condotti

Toen ik dertien jaar geleden voor het eerst in Rome was stond ik op deze zelfde plek. Vanaf De Spaanse Trappen heb je een magnifiek uitzicht op de Via dei Condotti. Dé winkelstraat van Rome als je van modieuze, luxe, dure kleding houdt.

Ik werd er opnieuw getroffen door het prachtige mystieke licht dat dertien jaar later dus nog altijd hetzelfde is.

Iemand schreef mij toen: "Die nevel in de verte geeft aan dat Rome nooit helemaal te doorgronden is."

En zo is het.

De Engelenburcht

Ook de Engelenburcht in Rome neemt in de geschiedenis een aparte plaats in.

Aanvankelijk was het een mausoleum van keizer Hadrianus (+139 n.C.), maar het is ook burcht, gevangenis en kazerne geweest.

"De Engelenburcht" heeft zijn naam te danken aan een legende.

Op kerstdag 590 hield Paus Gregorius I (paus van 590 tot 604) een grote plechtige kerkelijke optocht om God te smeken een einde te maken aan de heersende pestepidemie. Tijdens een smeektocht (processietocht) droeg de paus een afbeelding van de maagd Maria. In een visioen zag hij boven het mausoleum de aartsengel Michael zijn bebloede zwaard in de schede steken, wat betekende dat Gregorius' bede was verhoord en de strijd tegen de pestepidemie voorbij was.

Waarschijnlijk heeft de burcht tijdens deze gebeurtenis zijn huidige naam “De Engelenburcht” gekregen. Paus Bonifacius IV (regeerde van 608-615) liet op de plaats waar de aartsengel zou zijn neergestreken een kapel bouwen. "

De beroemde Ponte Sant'Angelo over de Tiber, met de beelden van Bernini, is van later datum: ca. 1450. De vorige was door het gewicht van het aantal pelgrims dat het graf van Hadrianus wilde bezoeken ingestort.

Triomf

Een triomfantelijke overwinning moet het zijn geweest: de inname van Jeruzalem in 70 n.C. De vernietiging van de tempel die door Salomo was gebouwd.

Met het meenemen van de zevenarmige kandelaar, de Menora, en de andere attributen uit de tempel hebben de Romeinen de Joden in het hart getroffen.
De Menora is een symbool van het licht van geloof en hoop, dat het Joodse volk 4000 jaar geleid heeft. Vaak door onderdrukking en martelaar­schap heen.

"Het licht is een belangrijk symbool in het Jodendom. Op de eerste dag van de schepping schiep God het licht. Zonder licht is er geen leven. De Thora wordt vergeleken met het licht en de mitswot (geboden) met de lampen die het licht zichtbaar maken (Spreuken 6:23). Israël zal een het licht der wereld zijn (Jesaja 60:3). Ook de ziel van de mens wordt voorgesteld als een lamp (Spreuken 20:27)." Aldus "Wikipedia".

Voor Titus was het de overwinning van zijn leven en die moest vereeuwigd worden met een majestueuze triomfboog. Op één van de reliëfs van de boog wordt de vergoddelijkte Titus op de rug van een adelaar naar de hemel gedragen.

Eeuwenlang was de boog een schande voor de Joden. Nu behoort het tot één van de mooiste ruïnes op het Forum Romanum, volgens de reisgids.

't Kan verkeren.

Sint-Pieter

Natuurlijk hebben we in Rome ook een bezoek gebracht aan de Sint-Pieter.

De Paus zelf was even druk met andere dingen. Dus hebben we de tijd genomen om zijn kerk even te bezichtigen. Indrukwekkend!

Er kunnen 60.000 mensen in. De top van de Michelangelo-koepel is meer dan 100 meter hoog (een hele klim overigens). De kerk staat vol met mooie beelden en is fantastisch mooi beschilderd.

Vergeleken daarmee zijn onze Protestantse kerken in Nederland maar saaie preekschuren.

Vaticaans Museum

Ik heb zoveel leuke foto's gemaakt in Rome dat ik eigenlijk niet goed weet waar ik moet beginnen.

Zoals deze: de trappen van het "Vaticaans Museum".

Het duurt even voor je er in kunt. De eerste keer dat we het probeerden stond er een rij van zo'n 300 mensen. Toen we de tweede dag om 8.30 uur, een half uur voor openingstijd, de rij opzochten stonden er ook al weer zo'n 200.

Tsja, je moet er wat voor over hebben, maar dan krijg je ook wat.

(Tip: Als je weet wanneer je gaat, kun je de tickets ook tevoren online bestellen.)

De Ontdekking van het Licht

Als er iets met de Ontdekking van het Licht te maken heeft is het voor mij wel het Pantheon in Rome.

"Het oorspronkelijke gebouw dateert uit 27 v.Chr. en werd gebouwd onder het consulschap van Marcus Agrippa.

In 80 n. Chr. werd deze tempel tijdens de grote brand die Rome teisterde, verwoest. In 125 liet keizer Hadrianus het Pantheon geheel herbouwen.

Na de val van het West-Romeinse Rijk bleef het Pantheon in bezit van de Byzantijnse keizers, hoewel zij geen werkelijke macht meer hadden in Rome.

Keizer Phocas schonk de tempel in 609 aan Paus Bonifatius IV. Deze Paus maakte van het Pantheon een kerk, de Santa Maria ad Martyres. Om deze reden is het Pantheon nooit afgebroken, wat bij de andere heidense tempels in Rome wel gedaan is." ("Wikipedia")

Het Pantheon is een sober gebouw en misschien daarom juist wel zo mooi. Vroeger was het dak bekleed met brons, maar dat is er door Bernini uitgehaald om het te gebruiken voor het hoofdaltaar van de Sint-Pieter.

Pantheon betekent: "Gewijd aan alle goden".

Het is een plaats waar "het Licht" binnen kan komen en het is een plaats met een open verbinding met "het Goddelijke".

Stelling: Eigenlijk zouden in deze tijd alle tempels, kerken en moskeeën afgebroken moeten worden en vervangen moeten worden door pantheons.

Sixtijnse Kapel

Na een lange reis per trein van meer dan 26 uur zijn we gisterenmorgen uiteindelijk weer teruggekeerd uit Rome.

Laat ik daar niet al te dramatisch over doen, want uiteindelijk hebben ook twee extra dagen kunnen genieten van al het moois wat daar is te zien.

Op elke hoek van de straat is wel een kerk met mooie fresco's of en leuk doorkijkje door dat mooie oude centrum van Rome.

Het toppunt is natuurlijk de "Sixtijnse Kapel" van het Vaticaans Museum met de meest beroemde creatie van Michelangelo: De Schepping, waarin God Adam het leven geeft.

Iets minder beroemd, maar minstens zo wezenlijk, is het tafereel er naast: De Schepping van Eva.

Allerheiligen

Het was gisteren, 31 oktober, natuurlijk een bijzondere dag. Niet alleen de startdag van de Maand van de Spiritualiteit.

Het was ook "Hervormingsdag", de dag waarop de protestanten denken aan de dag dat Maarten Luther zijn 95 stellingen op de deur van de kerk in Wittenburg spijkerde. Het begin van de godsdienstvrijheid.

Het was ook "Halloween" ( Hallow-e'en, ofwel All Hallows Eve (Allerheiligenavond), de avond voor Allerheiligen), de avond van versierde pompoemen en gekkigheid, alhoewel wij dat hier niet zo uitbundig vieren.

De dag erna, vandaag dus, is het "Allerheiligen", een katholiek feest ter nagedachtenis aan alle heiligen en martelaren. En dat zijn er nogal wat. Tegenwoordig is het een feestdag "..voor allen die voor eeuwig leven bij God, of ze nu heilig zijn verklaard of niet."

In de zevende eeuw was het echter de dag van de jaarlijkse herdenking van de inwijding van het "Pantheon" in Rome, als kerk van Maria en alle martelaren.
Dat is nieuw voor mij. Zo leer je nog eens wat.

Wel en mooie gedachte overigens: het Pantheon is met zijn open koepel een plek voor, zoals de naam ook zegt, àlle goden en dus ook voor àlle heiligen. (Foto: 1997, ingescand).