Lake District 2016

Lake District 2016
Posts tonen met het label Spiritualiteit. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Spiritualiteit. Alle posts tonen

zondag 12 januari 2014

De Zielenvisscherij


Op deze zondag in de maand van de spiritualiteit een interessant schilderij uit het Rijksmuseum:

"De Zielenvisscherij" van Adriaen Pietersz van der Venne (ca. 1589-1662). Het informatiebord in het museum vermeldt:

"Links staan de protestantse Noord-Nederlanders, rechts de rooms-katholieke zuiderlingen. In de brede rivier die hen scheidt, vissen beide partijen naar zielen. De vangst van de protestanten overtreft die van de katholieken. Bovendien schijnt links de zon en staan de bomen in het blad. Het is een verwijzing naar een psalmtekst: de ware gelovige is als een boom die vrucht draagt en waarvan de bladeren niet verdorren."

Op het schilderij zelf is op een koperen plaatje de volgende tekst aangebracht : 
"De zielenvisscherij geschilderd in 1614 tijdens het twaalfjarig bestand. Allegorie op de wedstijd  tusschen calvinisten, katholieken en lutheranen. De rivier scheidt de gereformeerde noordelijke Nederlanden en het katholieke zuiden. Links de protestantsche gemeenschap met Prins Maurits. Rechts de katholieke wereld met Albertus en Isabella."

We zijn inmiddels precies 400 jaar verder. Ik geloof niet dat het nog een wedstrijd is, maar veel toenadering is er ook niet gekomen. Desondanks wens ik u, protestantse en rooms-katholieke broeders en zusters, een goede en gezegende zondag.

zondag 27 januari 2013

Lucas de ikoonschilder


Ik heb al een vaker een beetje opgeschept over het kunstzinnige talent van onze kleinzoon Luc van vier jaar. Dit moet u even gezien hebben.
Vanwege zijn naam, Lucas, heeft Marja een ikoon voor hem geschilderd met de afbeelding van de apostel Lucas, waarvan gezegd wordt dat hij de eerste ikoonschilder was.

Geheel op eigen initiatief heeft Luc deze stilletjes nageschilderd op een mooi stuk hout dat hij vond bij het afvalhout van de verbouwing waarmee zijn vader bezig is.
Alle figuren van de ikoon, die u hiernaast ziet, staan er op. In het midden de schildersezel. Bovenaan heeft hij "slingers" getekend.
Geweldig toch?!
Je kunt echt zien dat hij het talent van zijn oma heeft. Oma groos! En terecht!

donderdag 10 januari 2013

Stilte a.u.b.


In de Pijlstraat in Amsterdam, vlak achter de Dam, is het proeflokaal gevestigd van Wijnand Focking. Achter deze gevel, wordt sinds 1679 jenever en likeur gemaakt. 

Er zijn nu vijf gevels op rij, maar in de hoogtijdagen waren er wel vijftig panden met ketels, potten en vaten met kruiden en specerijen waar dit geestrijk vocht ligt te rijpen tot het gereed is voor consumptie.
Dat rijpen, "lageren", zoals dat in vaktermen heet, gebeurt in stilte, zoals duidelijk op de gevel staat vermeld.

Ik maak nu even een sprongetje naar onze Fotogroep in Putten.
Afgelopen maandag hebben we afgesproken om in het kader van de Maand van de Spiritualiteit de komende tijd foto's te maken met als thema: "Stilte".  Met een beetje fantasie zou deze foto, met een verwijzing naar deze spiritualiën, daar prima bij kunnen passen.
Overigens is de "genever" aan mij niet besteed, dus wat mij betreft mag het er stil blijven liggen.

zondag 6 januari 2013

Augustinus


In juli 2011 verscheen er een artikel van Monic Slingerland in "Trouw" met als titel: "Augustinus, nuttig voor het zakenleven."

Zij maakt daarin melding van bijeenkomsten die worden georganiseerd met directeuren van banken en verzekeringsmaatschappijen, waarin Paul van Geest, hoogleraar kerkgeschiedenis in Tilburg, het gedachtengoed van kerkvader Augustinus (354 - 430) naar voren brengt.
Paul van Geest hield ook vorig jaar in de maand van de spiritualiteit lezingen over Augustinus. Ik kon daar niet bij zijn, maar heb inmiddels veel over Augustinus gelezen, o.a. delen van zijn beroemde "Belijdenissen".
Afgezien van zijn dogmatische geloofsopvattingen, waar ook veel kritiek op te geven is, geeft Augustinus veel handreikingen voor een goed en geordend leven, zoals:
  • Zelfinzicht is een belangrijke eigenschap. Niet jijzelf bent degene waar alles om draait. Je bent onderdeel van een groter plan. Laat ook de ander tot zijn recht komen.
  • Laten je daden en woorden met elkaar in overeenstemming zijn. Je kunt niet geloven zonder eerlijk te leven.
  • Kernwoorden zijn: (zelf-)beheersing, (on-)matigheid, integriteit, dienstbaarheid, gemeenschap en vriendschap.
Paul van Geest vatte de leefregels van Augustinus samen in het begrip "Waarachtigheid" en schreef daar een boek over met als belangrijkste levensthema: zorg dat je in balans bent.

In oktober 2008 was ik met een groep geloofsgenoten uit Putten een weekend in de "Abdij van Tongerlo", waar deze broeders leven volgens de regel van Augustinus. Een inspirerende ervaring. Ik moest er weer even aan denken in deze maand van de spiritualiteit.

donderdag 3 januari 2013

Spiritualiteit


Deze maand is uitgeroepen tot de maand van de spiritualiteit.

De RKK is er in de nacht van dinsdag op woensdag gelijk serieus mee aan de gang gegaan door uitzenden van de film "Into great silence", over het leven in La Grande Chartreuse, het klooster van de legendarische Kartuizer Orde in de Franse Alpen.

"De monniken leven er aan de hand van eeuwenoude regels en rituelen. Het is de meest gesloten orde van de rooms-katholieke kerk en is bijna geheel verborgen van de buitenwereld.
Eén van de bijzondere kenmerken is dat men er leeft in grote stilte. In de film hoor je dan ook geen dialogen, geen commentaren en geen interviews. Het is een document over bewustzijn, absolute aanwezigheid, over mannen die hun leven gewijd hebben aan God in de allerpuurste vorm."

Ik weet niet of ik met deze foto van een aquarel gemaakt door Marja Benschop-Smit recht doe aan de beginselen van de Kartuizers. De tekst spreekt mij wel aan: "Stilte is de enige manier om de muziek van de engelen te horen."
De film duurde overigens bijna drie uur. Ik had hem al eens gezien, dus ik heb hem deze keer niet uitgekeken. Het is een lange zit.  Het tempo in de film is ook afgestemd op de leefwijze van de monniken. Dat wil zeggen: je moet er tijd en geduld voor hebben. Ik geloof dat ook precies is wat deze film wil overbrengen. Daaraan ontbreekt het ons nog al eens.

dinsdag 1 november 2011

#Leef!


#Leef!
Dat is het thema van de "Maand van de Spiritualiteit 2011". Het klinkt eigenlijk een beetje tegenstrijdig om vandaag, Allerheiligen, dit thema aan te snijden.

Toch hoort de dood bij het leven en is die soms dichter bij dan je denkt. Daarom is het ook goed om af en toe eens na te denken over het leven.

De vragen die in de Maand van de Spiritualiteit worden gesteld zijn: Doen we in ons leven wat we echt willen? Volgen we ons hart? Wat houdt ons af van de keuze van onze passie?
Of, om met de beelden van Nic Jonk te spreken: Genieten we van de dolfijnen? Vertroetelen we onze kinderen? Maken we ook eens een leuk handstandje, of een diepe buiging?
Allemaal van die vragen waar je even de tijd voor kunt nemen als je zo eens naar buiten staart.

woensdag 6 januari 2010

Driekoningen



Vandaag is het Driekoningen.
Op de "Ikonenpagina" van Marja Benschop-Smit heet het: "De Aanbidding der Wijzen", 24 x 31 cm.


Het verhaal van de aanbidding wordt beschreven in Matteüs 2:11:
"Ze gingen het huis binnen en vonden het kind met Maria, zijn moeder. Ze wierpen zich neer om het eer te bewijzen. Daarna openden ze hun kistjes met kostbaarheden en boden het kind geschenken aan: goud, wierook en mirre."

Bij deze dag hoort echter ook: "De Doop in de Jordaan".
"Christus wordt gedoopt door Johannes de Voorloper (de Doper), die in eerbied voorover gebogen is naar zijn Meester. Vanuit de hemel daalt Gods Geest neer in de gedaante van een duif."

"Wikipedia" vermeldt dat Driekoningen vroeger, net als Pasen, traditioneel een doopdag was:
"Ter herinnering aan de doop vindt met Driekoningen de wijding van het water plaats. Met dit wijwater kunnen huizen worden gezegend. Bij deze huiszegen schrijft men in vele landen met krijt de letters "C+M+B" op de deur, waarbij men hoopt alle kwaad op afstand te kunnen houden. Dit blijft dan op of boven deur staan tot Pinksteren.


De letters staan voor de Latijnse zegenspreuk: "Christus Mansionem Benedicat". Dat betekent: "Christus zegen dit huis". De letters verwijzen ook naar de initialen van Caspar, Melchior en Balthasar, de drie wijzen uit het oosten, die mede achtergrond geven aan dit gebruik. Zij zijn de eerste niet-gelovigen ("heidenen") aan wie Christus zich heeft geopenbaard. De cijfers verwijzen naar het jaartal. De "+" staat voor het kruisteken."

Voor dit nieuwe jaar is het dus: 20 C+M+B 10

donderdag 3 december 2009

Lichttorens


Door de discussie over de minaretten vroeg ik mij af welke uiterlijke symbolen het christendom eigenlijk heeft waar moslims misschien aanstoot aan kunnen nemen. Buiten natuurlijk onze kerktorens waar wij op zondagmorgen hevig klokgelui van af laten komen.
Branden de moslims bijvoorbeeld kaarsen?
Op de site "Gedenkplaats.net" lees ik:

"In de Islamitische cultuur gelooft men weliswaar in een hiernamaals, maar moslims branden geen kaarsen en plaatsen ook geen foto’s. Dat lijkt te veel op verering en er mag er maar één geëerd worden en dat is Allah. Islamieten gedenken dierbaren in gedachten tijdens de bezigheden van alle dag. Wel kennen moslims de smeekbeden waarin Allah om vergiffenis wordt gesmeekt voor de zonden van de overledene."

In de kaarsenmakerij van de "Sint-Adelbertabdij" in Egmond-Binnen maakt men ieder jaar speciale liturgiekaarsen voor onze kerken en parochies. Met afbeeldingen. Het zijn symbolen van het Licht.
Eigenlijk zijn ze vergelijkbaar met het symbool van de minaretten, want het woord "minaret" is afgeleid van het woord "menara" wat "lichttoren" betekent.

Je kunt je toch niet voorstellen dat bij ons deze liturgiekaarsen ooit verboden zouden worden?
(Foto 2005)

maandag 30 november 2009

Geestverruimend


Afgelopen maand was de "Maand van de spiritualiteit". Ik weet eigenlijk niet waarom daar nu speciaal een maand voor uitgekozen is.
Het is net als met al die speciale dagen. Het kan toch niet zo zijn dat je de rest van al die maanden niet met spiritualiteit bezig hoeft te zijn?

Het woord spiritualiteit komt van het latijnse woord spiritus wat geest betekent. Het is iets wat, net als ons lichaam, onlosmakelijk met de mens verbonden is. We leven in een lichamelijke wereld, maar er is ook nog zoiets als een geestelijke wereld.
En dat is niet aan één maand per jaar gebonden. Hoe langer je er mee bezig bent en over na denkt, hoe meer je je bewust bent van wie je bent.

Dat moet je overigens vooral niet verwarren met dat andere begrip "geestverruimend", wat een heel andere betekenis heeft.

zondag 29 november 2009

Brandend Braambos


Brandend Braambos
De aarde zit boordevol hemel
en elke struik, hoe gewoon ook,
staat in lichterlaaie van God.
Maar enkel hij die het ziet
doet zijn schoenen uit.
De rest zit er omheen
en plukt bramen.


"Elizabeth Barrett Browning"
(1806 - 1861)

zaterdag 28 november 2009

Stilte in je hart


"In de stilte is er meer verbondenheid en beleef je meer aan elkaar dan met veel woorden."

Dat is zo maar één van de vele uitspraken van Leo Fijen, eindredacteur godsdienstige programma´s van de KRO, in Putten op 19 november j.l., naar aanleiding van zijn boek "De reis van je hoofd naar je hart".
Ik heb geen aandelen, maar mocht je de komende tijd op het laatste moment nog een cadeautje zoeken dan is dit boek een aanrader. (Niet vandaag kopen natuurlijk, want vandaag is het "Niet-Winkeldag".)

Vanuit de bezoeken die Leo Fijen het afgelopen jaar bracht aan diverse kloosters in Europa, heeft hij samen met o.a. vader abt Korneel Vermeiren van de Koningshoeven in Berkel-Enschot een aantal leefregels geschreven voor het drukke bestaan van alledag:

"Zorg dat je thuis bent op de plaats waar je woont; verzoen je met de aarde; voeg je in het ritme van de aarde; neem het risico om jezelf in de modder tegen te komen; neem afstand om te kunnen leven met het kwaad in jezelf, ...
Maar vooral: zoek de stilte. In de ruimte van de stilte kun je pas echt luisteren naar de diepste stem van jezelf, de ander en God in je eigen hart."

Dit lijkt me wel genoeg stof voor de overdenking van morgen. Misschien zelfs voor de komende maand.

Hy


Nog even een laatste fotootje van het eiland "Iona" (Gaelisch: Ì Chaluim Chille) voor de westkust van Schotland, vroeger ook wel bekend als Hy. Het behoort tot de zogenaamde Binnen-Hebriden en telt zo'n 175 inwoners.

Het is een prachtig, ruig en tegelijkertijd rustig eiland. Het duurt even voor je er bent, maar het beslist de moeite waard, zeker als je je bewust bent van de betekenis die dit eiland heeft gehad voor onze cultuur.

vrijdag 27 november 2009

Iona Community


Sinds 1938 is er op het eiland Iona een actieve oecumenische gemeenschap van jonge christenen, "The Iona Community", die zoekt naar nieuwe vormen van geloofsbeleving:

"Our movement
We are full Members, Associate, Youth and Staff Members, Volunteers and Friends of the Iona Community. What we share, expressed in many different ways, is an experience of the liberating power of Jesus Christ, and a commitment to the personal and social transformation that spring from the vision and values of the gospel.

Members share a common Rule which includes:
- Daily prayer and reading the Bible
- Mutual sharing and accountability for our use of time and money
- Regular meeting together
- Action and reflection for justice, peace and the integrity of creation
Members meet regularly throughout the year in local groups and in 4 plenary gatherings, including a week on Iona."

Deze zomer werd predikant Teun Kruijswijk Jansen in de Iona Abbey als eerste Nederlandse protestant tot officieel lid van de gemeenschap gewijd. Hij gaat niet op het eiland wonen en blijft predikant in Doorn. Aldus een bericht in Trouw met als de kop: "Op het kale Iona overwint het licht".

donderdag 26 november 2009

Sint-Columba


In 563 kwam "Sint-Columba" met twaalf volgelingen uit Ierland naar Iona en stichtte er een abdij. Het eiland lag weliswaar afgelegen, maar Dunadd Fort, het centrum van het Keltische Dalriada lag er niet al te ver vandaan.

Voor de komst van Sint-Columba werden er al Pictische koningen begraven op Iona. Het vroegste christelijk heiligdom op Iona is gesticht door de Ierse missionaris Sint Oran die op Iona stierf aan de pest in 549. Het is mogelijk dat Sint-Columba voor Iona koos omdat het zowel door de Picten als door de Schotten al als een heilige plaats werd gezien.

Sint-Columba en zijn volgelingen bouwden hun eerste kerk ten noorden van de huidige abdij. Op Tor Abb, de heuvel ten westen van de abdij, bevinden zich de enige overgebleven resten van hun nederzetting. Van de eerste elf abten waren er negen bloedverwanten van Sint-Columba.

Iona werd een centrum van het vroege christendom in Schotland. Vrijwel alle vroege koningen van Schotland werden op Iona begraven.
Aan de linkerzijde van de kerkingang bevindt zich Sint-Columba's Shrine, waarvan wordt vermoed dat op die plek de graftombe van Sint-Columba heeft gestaan.

woensdag 25 november 2009

Keltische kruisen


Bij de Iona Abbey bevonden zich vier "Keltische kruisen" uit de achtste en negende eeuw, die bekend zijn als de High Crosses of Iona:

St. Martin' Cross
St. Matthew's Cross
St. John's Cross
St. Oran's Cross

Ze zijn gemaakt in de Ierse, Pictische en Engelse traditie uit de achtste en negende eeuw. Ze zijn versierd met bijbelse taferelen, engelen, de maagd Maria en met slangenvormen en knoppen.

Er staan nog wel meer kruisen, zoals het "MacLean's Cross", maar dit zijn kennelijk de meest bijzondere. Ze staan in diverse musea.

Een "Keltisch kruis" is de combinatie van een christelijk kruis met een cirkel.
Het is het symbool van het Keltische christendom en het is een samenvoeging van het christelijk kruis met een heidens zonnerad.
Het heeft ook met het "Tarotspel" te maken, een kaartspel voor meditatie en toekomstvoorspelling. Ik heb daar helemaal niets mee.

dinsdag 24 november 2009

Iona Abbey


"Iona Abbey" is een abdij, gelegen op Iona ten westen van het Schotse eiland Mull, dat is gesticht in de zesde eeuw door Sint-Columba.

Hier vandaan werd het christendom verspreid over Schotland.
Zestig koningen, voornamelijk Schotse, vonden er hun laatste rustplaats. In 1203 werd er een benedictijnse abdij gesticht die floreerde tot de reformatie in 1560. Pas in de negentiende eeuw werden de abdijgebouwen hersteld.

Dáár rondlopen geeft je een speciaal gevoel. Wonderlijk eigenlijk dat die broeders, zij het indirect, hebben bijgedragen aan de manier waarop ik nu leef, aan mijn opvattingen en mijn geloof.

zaterdag 21 november 2009

Echt handwerk


Tsja, wat zal ik hier bij schrijven?
Hebt u voor morgen nog een hoofddeksel nodig?

Hier bij de "Blauwe Moskee" in Istanboel waren ze voor weinig geld te koop. Echt handwerk.
Het is niet naast de deur, maar als je het er voor over hebt dan kom je wel met iets bijzonders thuis.

vrijdag 20 november 2009

Istanboel


Ik heb mij wel eens afgevraagd waarom de koepels op o.a. deze moskee in Istanboel rond zijn.

Ik weet het natuurlijk niet, maar ik heb nog eens goed gekeken naar de foto van de hoofddekels van gisteren en ineens zag ik een verband.
De vraag is vervolgens natuurlijk: wat is er nu geïnspireerd door wat?

donderdag 19 november 2009

Goed gemutst


Als wij het hebben over de Islam dan denken we vaak aan hoofddoekjes. Maar er zijn ook veel mannelijke moslimgelovigen die een hoofddeksel dragen.

Met zo'n fleurige hoed uit deze hoedenwinkel in Istanboel kun je in ieder geval zeggen dat de dragers ervan er "goed gemutst" bijlopen.

zaterdag 31 oktober 2009

Maand van de Spiritualiteit


Vandaag is de startdag van de "Maand van de Spiritualiteit" in het Archeon in Alphen aan de Rijn, met lezingen o.a. van Kader Abdolah, Iteke Weeda, maar ook van Paul van Geest, die het gaat hebben over over "Augustinus".

Dat doet me denken aan mijn bezoek aan de "Abdij van Tongerlo" in november 2008, waar mannen wonen en leven die zich laten inspireren door de leefregel van Augustinus (van Hippo (354-430).
Bij de ingang van het gastenverblijf staat een bord met de volgende tekst:

”In de omgang met vrienden waren er andere dingen die mijn geest nog meer grepen:
Samen praten, samen lachen en elkaar met voorkomendheid behandelen; samen mooie boeken lezen, samen gekheid maken en ernstig zijn; het soms met elkaar oneens zijn zonder verbittering, zoals men het oneens kan zijn met zichzelf, en dan met die zelden voorkomende onenigheid de haast gestage eensgezindheid kruiden; elkaar iets leren of van elkaar iets leren; afwezigen met tegenzin missen en de komenden met blijdschap ontvangen.”

Augustinus, Belijdenissen, IV.8.13

”Deze en dergelijke dingen die uit het hart komen van mensen die van elkaar houden, waren als brandstoffen die onze harten aaneensmeedden, zodat vele harten tot één samensmolten.”

Dit schreef Augustinus ruim 1600 jaar geleden!
Daar proberen de norbertijnen van de Abdij van Tongerlo nog steeds naar te leven, dag aan dag, en dat reeds gedurende bijna negen eeuwen:

"De weg naar God wijzen aan zoekende mensen. De stille ruimte scheppen waar ze even tot rust komen en zich hervinden in het licht van de waarheid. Zelf beleven wat we aan anderen voorhouden. Elkanders lasten dragen."