Klinkerwerk

Neuengamme, april 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 1600

De hal van de voormalige steenfabriek "Klinkerkwerk" in KZ Neuengamme.

Evangelische Kirche Ladelund

Ladelund, mei 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/7.1; 1/800 sec; ISO 400

Bij mooi weer met een strak blauwe hemel is het hier een heel vredig oord. We hebben met de kranslegging ter gelegenheid van dodenherdenking hier ook een keer met regen op de begraafplaats gestaan om te zingen. Bij zo'n gelegenheid voelt dat ook wel als passend. Maar dit doet wat vriendelijker aan.

KZ Gedänk- und Begegnungsstätte Ladelund

Ladelund, mei 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/80 sec; ISO 400

KZ Gedänk- und Begegnungsstätte Ladelund. Men heeft op diverse plaatsten in Duitsland de gebeurtenissen rond de Tweede Wereldoorlog tegenwoordig goed gedocumenteerd. Ook in Ladelund is precies te lezen wat er zich rond Putten heeft afgespeeld.

Weerzinwekkend

Neuengamme, april 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/5.6; 1/950 sec; ISO 400

Het is gewoon weerzinwekkend als je je realiseert hoe het daar aan toe gegaan moet zijn in die treinen. Veewagens waren het. Als symbool van de waanzin heeft men één wagon op het terrein tentoongesteld.

De aanslag

Neuengamme, april 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/3.2; 1/70 sec; ISO 400

Indrukwekkend om met een groep Puttenaren, waarvan een deel nabestaanden zijn van de in 1944 weggevoerde en omgekomen mannen, het concentratiekamp Neuengamme te bezoeken. In de bezoekersruimte is een tentoonstelling ingericht waar het verhaal van de aanslag op 1-2 oktober uitvoerig staat vermeld.

Voor wie eens wil nalezen wat er precies is gebeurd is ook een bezoek aan de website van de "Stichting Oktober 44" beslist de moeite waard.

Die Würde des Menschen ist Unantastbar

Ladelund, mei 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/7.1; 1/850 sec; ISO 400

"De Würde des Menschen ist Unantastbar" staat er op de gedenksteen bij dit monument in Ladelund, ter nagedachtenis van de in dit concentratiekamp omgekomen Puttense mannen.

Van het kamp is niets meer te zien. Wel zijn er nog overblijfselen van de tankgrachten die de uitgeputte mannen moesten graven om een verdedigingslinie op de bouwen voor de Duitsers. Een bizar plan. We weten hoe het afgelopen is. De mannen hebben het niet overleefd en de mensheid heeft er niets van geleerd.

Een dag om even bij stil te staan. Uiteindelijk echter, zo zegt de gedenksteen is "de waardigheid van de mens onschendbaar". Laat dat ons hoop geven.

Opdat wij niet vergeten

Neuengamme, april 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/2; 1/60 sec; ISO 640; +1

Op 1 oktober vindt in Putten de jaarlijkse herdenking plaats van de 659 mannen die tijdens de razzia van Putten werden weggevoerd en waarvan er slechts 48 zijn teruggekeerd. Ze zijn omgekomen in concentratiekampen in o.a. Neuengamme en Ladelund. 

Vorig jaar zijn we met een groep hardlopers ca. 700 km in estafette naar Ladelund gelopen, waarbij we onderweg de kampen hebben bezocht. Een indrukwekkende ervaring. Vandaag staan we er weer even bij stil, zoals we dat vorig jaar ook deden bij de maquette van het kamp in Neuengamme.

Opdat wij niet vergeten.

Die Würde des Menschen ist unantastbar

Ladelund, mei 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/6.4; 1/850 sec; ISO 400

Die Würde des Menschen ist unantastbar. Letterlijk: De waardigheid van de mens is onschendbaar. Dat is de boodschap op de gedenksteen op de plaats van het voormalige Konzentrationslager Ladelund.
En zo is het maar net. Ik wens u een fijne bevrijdingsdag!

Dodenherdenking

Neuengamme, mei 2015. Fujifilm FinePix X100S; Fujinon 23 mm f/2.0; f/5; 1/75 sec; ISO 400

Vorig jaar rond deze tijd heb in deelgenomen aan een estafetteloop van 700 km van Putten naar Ladelund, een concentratiekamp in Duitsland, tegen de Deense grens, waar tijdens de oorlog honderden mannen zijn omgebracht, waaronder ook 100 mannen die zijn weggevoerd na de razzia van Putten in oktober 1944.

Onderweg hebben wij meerdere concentratiekampen bezocht, waaronder ook kamp Neuengamme. In het bezoekerscentrum hangen de lijsten van omgebrachte gevangenen. Velen van onze stoere harloopgroep lazen daar de namen van familieleden en werden er even stil van. Een indrukwekkende ervaring.

Opdat wij niet vergeten!