Ik denk dat ook de natuur van slag is. Al dat mooie mos op de zandverstuiving in Kootwijk is beslist niet normaal. Ik heb het op 16 januari 2014 ook al eens gefotografeerd. Ger was zo vriendelijk mij toen in een reactie uit te leggen dat het te maken heeft met het neerslaan van stikstof uit de lucht die weer veroorzaakt wordt door onze menselijke activiteit. Die is er sinds 2014 niet minder door geworden. Het tegenstrijdige is dat het mos er daardoor sinds 2014 nog mooier en groener uitziet.
Vorige week liet ik al even een foto zien van de trappen van deze toren, "De Zandloper". Hij staat er sinds 2017. Als ik mij goed herinner stond er voorheen een houten toren. Zie mijn Blogbericht van 15 januari 2014: "Zandtrap".
Dit lijkt een heel gevaarte, maar het valt mee. Hij is 13,5 meter hoog. Zelfs voor iemand met hoogtevrees is dat te doen.
Op de beschrijving ernaast staan nog allerlei details, zoals het feit dat hij van cortenstaal is, 17.000 kg weegt en gebouwd is met 1335 bouten en moeren. Maar dat zal menig beklimmer van de toren waarschijnlijk een zorg zijn.
Het is leuk dat Staatsbosbeheer de bezoekers met deze toren laat meegenieten van de schoonheid van het Kootwijkerzand, de Sahara van Nederland, het grootste stuifzandgebied van Europa.
Ik vind het altijd opvallend dat, als het om kleuren in de herfst gaat, mij ook altijd de naam van Goethe te binnen schiet. Hoewel Goethe het meest bekend is geworden als dichter, heeft hij zich ook zijn leven lang bezig gehouden met de bestudering van kleuren en andere natuurwetenschappelijke verschijnselen zoals licht en duisternis. Beroemd is zijn boek "Zur Farbenlehre" uit 1810. Wikipedia hierover:
"Goethe gaf in zijn kleurenleer ruimte voor
gevoelservaringen die opgewekt worden bij de mens. Het waarnemen van een kleur
is dus een innerlijk fenomeen, tenminste voor de mens die zijn gevoel niet
onderdrukt. Goethe maakte bij de ontwikkeling van zijn kleurenleer veelvuldig
gebruik van inzichten van kunstschilders die uitdrukten hoe zij de kleuren
(psychologisch) ervoeren."
De tweede associatie die ik bij deze foto heb is dat ook de Ginkgo-Biloba, de Japanse notenboom, onlosmakelijk verbonden is met Goethe. Hij was ook een verwoed plantenkundige. Hij heeft zich o.a. bezig gehouden met de geschiedenis van deze boom, die ook wel wordt gezien als een levend fossiel. De boom is 250 miljoen jaar oud. Het was oorspronkelijk een naaldboom, hij is tweeslachtig en heeft zich in de loop van de evolutie omgevormd tot loofboom. Kortom een soort van wereldwonder. Het blad van de Ginkgo is in Weimar, de geboorteplaats van Goethe, een souvenir dat daar in alle soorten en maten verkrijgbaar is. Over het gedicht dat Goethe op de Ginkgo-Biloba schreef heb ik op 25 juli 2011 al eens Blogbericht gemaakt dat u "hier" nog eens kunt nalezen.
Tenslotte, maar dat was u al opgevallen natuurlijk: het blad van de Ginkgo in de herfst is GEEL.
Een Japanse Esdoorn met prachtige kleuren in de herfst, die zoals de naam al zegt, oorspronkelijk afkomstig is uit Japan of Korea.
Er komt een soort van rode gloed over de boom in de herfst. Heel bijzonder.
Ook in die tijd werd dit gebied al gebruikt als militair oefenterrein. Wij zochten en vonden er hulzen. Sommige gebieden waren verboden, maar kennelijk waren er ook gedeelten die later toch open waren gesteld voor bezoekers. En ook nu hoorden wij in de verte geweerschoten. Er is kennelijk in die 60 jaar weinig veranderd. Als ik ga zoeken in oude albums moet ik nog ergens een ansichtkaart hebben uit die tijd. En misschien ligt er ergens ook nog wel zo'n patroonhuls.
"Eeuwen geleden werd het oorspronkelijke bos gekapt en afgebrand om plaats te maken voor landbouwgrond en heidevelden. Door het intensieve begrazen met schapen en het te diep afplaggen van de hei kreeg de wind steeds meer grip op het onderliggende zand. Zo ontstonden enorme zandverstuivingen die een grote bedreiging vormden voor de streek. In de Middeleeuwen werd zelfs het hele dorp Kootwijk onder het stuivende zand bedolven."
Het is vandaag Allerheiligen.
In de Rooms Katholieke kerk is dat de feestdag waarop gedacht wordt aan alle heiligen en martelaren. Meer en meer wordt in Protestantse kerken ook stilgestaan bij allen die ons in het geloof zijn voorgegaan door de jaren en en eeuwen heen.
Voor vandaag heb ik de ikoon van Menas opgezocht, die ook
wel wordt aangeduid als de vriend van Jezus. De ikoon is in 2019 geschilderd
door Marja Benschop-Smit.
De "Heiligenkalender" vermeldt een heel
interessante geschiedenis over hem. Het is een heel verhaal, maar het is best
de moeite waard om dat over te nemen:
"Menas van Egypte (ook van Cotyaeum, Frygië);
soldaat, monnik & martelaar; † ca 295 (of toch 303?).
"Volgens zijn legendarische levensbericht was hij van
Egyptische afkomst en diende hij als officier in het Romeinse leger. Toen
begonnen de keizers Diocletianus (284-305) en Maximianus (285-305) decreten uit
te vaardigen tegen de christenen. Het waren de soldaten die ze uit moesten
voeren. Zo werd Menas' regiment naar Afrika gezonden om christenen die niet
wilden offeren aan de goden van het Romeinse Rijk, te arresteren; en wanneer ze
niet wilden luisteren, te doden. Zijn christenhart won het van zijn
soldatenmoraal: hij deserteerde en trok zich terug in de bergen om aan de
onvermijdelijke vervolging te ontkomen: liever wilde beesten dan heidense
mensen.
Volgens sommige berichten was het in de nabijheid van de
Frygische plaats Cotyaeum dat hij zich terugtrok en als kluizenaar leefde. Maar
toen de christenvervolgingen in alle hevigheid losbarstten, en hij vernam hoe
medechristenen in het theater voor de ogen van duizenden schreeuwende
toeschouwers hun leven gaven voor Christus, besloot hij zichzelf aan te geven.
Hoewel tijdens de gehele regeringsperiode van Diocletianus
en Maximianus christenen de marteldood stierven, waren de vervolgingen het
ergst in de jaren 303-304. Vandaar dat sommige bronnen ervan uitgaan dat Sint
Menas zichzelf in die periode aangaf bij de overheid.
Zo ging hij voor de toenmalige landvoogd staan, Pyrrhus
geheten, en riep met luide stem dat hij christen was. Onmiddellijk werd hij
gearresteerd en aan allerlei folteringen onderworpen: hij werd gegeseld, met
ijzeren schrapmessen gevild en met fakkels geschroeid. Maar het scheen hem niet
te deren. Hij riep uit, dat de pijn niks voorstelde: hij droeg ze immers op als
een offer aan God. Daarop werd hij onthoofd. Om te voorkomen dat de christenen
zijn lijk als reliek zouden meenemen, werd hij vervolgens verbrand. Toch zagen
enkele christenen kans om een paar stoffelijke resten te verzamelen. Die
brachten ze naar de Egyptische stad Alexandrië, waar ze eerbiedig werden
begraven. Volgens de overlevering op de plaats, waar de kameel die hem
vervoerde bleef stilstaan.
Verering & Cultuur
Reeds in 325 liet keizer Constantijn († 337; feest 21 mei)
een kerk boven zijn graf bouwen. Daar vlakbij, tussen Wadi Natroen en
Alexandrië, verrees de stad Menapolis (= Menasstad) met kerken, kloosters en
verblijven voor pelgrims, soms wel aangeduid als het 'oud-christelijke
Lourdes'. Men zegt dat ieder die in zijn nood zijn toevlucht zocht bij Sint
Menas op de een of andere manier altijd verhoring vond en geholpen werd.
In de oosterse kerk geniet Sint Menas grote verering. Samen
met Victor wordt hij er gerekend tot de heilige genezers. Hij is de nationale
volksheilige van Egypte. Hij is patroon van Alexandrie; van kooplieden en
handelaren. Zijn voorspraak wordt ingeroepen voor het terugvinden van verloren
voorwerpen en bij grote nood.
Hij wordt afgebeeld als soldaat te paard, als drakendoder net als Sint Joris; met een kameel aan zijn zijde; met monsters die het schip bedreigen waarop zijn stoffelijk overschot wordt vervoerd. Beroemd is de icoon van rond 700 (tegenwoordig in Museum Het Louvre, Parijs, Frankrijk), waarop hij samen met Jezus staat afgebeeld: Jezus - met een evangelieboek onder de arm - heeft als een ware vriend zijn rechterarm over Menas' schouder gelegd. Menas heeft naar het voorbeeld van de apostelen een boekrol bij zich."
